Goedemorgen.
Hoe laat is het? -Even na zevenen.
Is er iets? -Ik moet je wat vertellen.
Erskine heeft er volgens de boeken nooit gelogeerd.
Hij kan Jimmy ontmoet hebben toen Elizabeth daar logeerde.
Karen heeft de man gevonden die ze hebben mishandeld.
Hij wil met ons praten.
Goed gedaan, Jake. -Bedankt.
Hoe pak je je leven weer op als je bent weggekomen met moord?
Je bouwt allemaal relaties op...
en niemand komt er ooit achter dat je iets vreselijks hebt gedaan.
Hoe doe je dat?
Ik ben niet op m'n 17de naar Londen verhuisd...
maar twee jaar eerder al, in 1974. Ik was toen pas 15.
Ik heb gelogen omdat ik wilde dat je een goede band met m'n vader kreeg.
Hij was ondanks alles wel m'n vader. -Ondanks alles?
Het is begonnen na de dood van m'n moeder. Ik was 12.
En het was...
vreselijk.
Op m'n 15de heb ik het m'n tante verteld.
Ze zei dat ik de cel in zou moeten als ik zulke leugens bleef vertellen.
Toen ben ik in m'n eentje naar Londen gegaan.
Ik heb op straat geslapen en cider gedronken om warm te blijven.
Toen heb ik Vincent ontmoet. Hij was breder en sterker dan wie dan ook.
Hij zei dat hij van me hield en me zou beschermen.
Hij was geen goed mens.
Hij liet me dingen denken, zeggen en doen...
die niet bij mij pasten, Ray.
Totaal niet.
Wat dan?
De doop brengt ons van de duisternis naar het licht van God.
Wendt u zich tot Christus? -Ja.
Toont u berouw voor uw zonden? -Ja.
Geeft u niet toe aan de verleiding van het kwaad?
Ik ben lid geweest van 't National Front.
Ik heb meegelopen in demonstraties, ik heb folders gemaakt...
en posters.
Elke dag gebruikte ik de woorden...
'paki' en 'pinda' en...
Noem maar op.
Soms keek ik toe hoe m'n vriendje mensen aanviel...
omdat ze een andere huidskleur hadden.
Met Lizzie. Spreek een boodschap in.
Met mij. Ik sta nog steeds op u te wachten.
Ik herinner me Jimmy nog wel. We waren allebei gek op voetbal.
Hij was voor Liverpool en ik voor de Hoops. Queens Park Rangers.
Hij plaagde me altijd door te zeggen dat ze al jaren niks gewonnen hadden.
Ik heb me altijd afgevraagd wat er gebeurd is. Dit is echt vreselijk.
Hoe heeft u hem ontmoet? -In de kerk vlak bij Arlingham House.
Het klikte tussen ons. -Wat bedoelt u daar precies mee?
Er waren veel verdwaalde zielen...
die wij hebben geprobeerd te helpen.
Was Jimmy er daar een van? -Hij had wel degelijk problemen.
Familieproblemen, geloof ik. Het was een jongen vol levenslust.
Hij was me er eentje.
Weet u misschien met wie hij omging of wie zijn vrienden waren?
Ik heb hem gekend, maar niet goed.
Hij heeft een paar keer een dienst bijgewoond.
Om z'n moeder te kunnen geruststellen, denk ik.
Ik weet verder niets van z'n dagelijks leven.
Heeft hij ooit gezegd dat hij gediscrimineerd werd?
Al zal dat vast wel gebeurd zijn. Zo ging dat in de jaren 70.
Zegt de naam Vincent Erskine u iets?
Of Beth Laws?
Die naam komt me wel bekend voor, maar nee.
Frank of Frankie Cross wel?
Nee. U heeft weinig aan me, hè? -Dat geeft niet.
Jo-Jo? -Nee, sorry.
Wie was zij? -Het kan ook een man zijn.
O ja, natuurlijk. Wie was hij of zij?
Dat weten we niet. Iemand die op hem gesteld was.
Het spijt me, maar ik kan me geen Jo-Jo herinneren.
Aisha zou zeggen: Hij kent die Jo-Jo dus echt wel, hè?
Het zou fijn zijn als een van die rotzakken eens niet zou liegen.
Tja, priesters, hè?
Ik moet dit even verwerken, oké?
Ik heb veel gedaan, maar ik kan me deze jongen echt niet herinneren.
Ik weet niet wat er met hem is gebeurd.
Ik hou van je.
Waarom vertel je dit aan mij? -Omdat ik je advies wil.
Als dochter of als advocaat? -Als advocaat.
Voor ik met de mijne ga praten.
Kende je hem? -Ja.
Waarom heb je nee gezegd? -Weet ik niet. Het was stom.
Ik heb niets te verbergen. -Dat antwoord is niet goed genoeg.
Waar kende je hem van? -Van gezicht.
Hij deed weleens wat voor de mensen voor wie ik werkte.
En dat waren... -De familie Fenwick.
En zij waren... -Niet bepaald onschuldig.
Wat heb je voor ze gedaan? -Wat ik moest doen.
Tot ik weg kon uit een huis zonder stromend water.
Maar ik weet niet...
wat er met deze jongeman is gebeurd.
Ik moet gaan.
Je zegt niets, je doet niets. Zij moeten bewijzen dat je hebt gelogen.
Wacht tot ik weg ben, anders staan we nog sneller in de krant.
Hou je taai.
Het heeft niets met jou te maken. -Nee.
Je wil alleen 't belangrijkste moment van ons leven met je zus delen.
Zo moet je het niet zien. -Niet?
Ze vindt mij gewoon leuker.
Dat weet ik al jaren. -Laat die arme jongen met rust.
Mam, hij zegt dat ik...
Sorry, ik voel me niet zo lekker.
Zitten de Fenwicks in het buitenland? -Charlie is al vijf jaar dood.
Zoon Michael woont in Alcudia en oom Gordon woont sinds '95 op Cyprus.
Het noorden? -Hij wordt hier nog wel gezocht.
We hebben ene Thomas Pinion gevonden.
Hij heeft voor ze gewerkt en toen 14 jaar in de cel gezeten.
Hij kent Cross, maar hij mag hem niet.
Wil hij met ons praten? -Ja, morgen.
Uitstekend, doe maar. Weten we al waar boekhouder Eric Slater woont?
Hij woont nog steeds op hetzelfde adres.
En Jo-Jo? -Geen Jo, Joanna, Joanne of Jodie.
Wel een Jocelyn, maar die was toen al in de 60.
Veel Joes en Johns, maar het gaat om een vrouw, hè?
Hij had het in z'n brieven over een meisje, maar we zullen zien.
Laten we proberen om wat foto's van Arlingham House te vinden.
Ik wil weten hoe het was om daar te wonen...
en wat Jimmy zoal deed. -Ik doe m'n best.
Als u het geen goed idee vindt, moet u het zeggen...
maar ik wil u vragen of u wilt zien waar Jimmy begraven heeft gelegen.
Hij heeft er bijna 40 jaar gelegen. Hij komt binnenkort naar huis...
maar misschien helpt het als u ziet waar hij al die tijd heeft gelegen.
Ik kan een auto voor u laten komen of een treinkaartje regelen.
Wat vindt u daarvan?
Dat zou ik fijn vinden.
Heel fijn.
Hij komt er weer bovenop. -O, wat fijn.
Wat was het nou? -Een paniekaanval, denken ze.
Ik zei nog: Als iemand nooit in paniek raakt, is hij het wel.
Wat zegt hij? -Verrassend weinig.
Zou hij geschrokken zijn? -Dat zal het zijn.
Mogen we naar hem toe?
Ik denk dat hij toch zo ontslagen wordt.
Maak je geen zorgen. Straks is alles weer normaal.
Ik dacht al dat je hier zou zijn.
Sorry, ik ben de tijd vergeten.
Dus ik ben jouw boetedoening? -Nee.
Om jezelf te overtuigen dat je niet zo iemand was.
Ik hoefde niets te bewijzen, want ik ben zo niet.
Ik heb nooit naar jouw huidskleur gekeken, maar alleen naar jou.
Ik heb dat allemaal gedaan omdat hij me heeft gedwongen.
Heeft hij jou gedwongen?
Heeft hij je gedwongen om mensen zoals ik negers te noemen?
Roetmoppen? Apen? Echt?
Heeft hij je gedwongen om bij het National Front te gaan?
Heeft hij je mensen laten aanvallen vanwege hun huidskleur?
Waarom heb je geen nee gezegd?
Dat had ik moeten doen.
Ik was nog maar een kind.
Ik heb er zo ongelofelijk veel spijt van.
Hoelang heeft hij voor ze gewerkt? -Niet lang.
Een jaar lang zo af en toe en toen zes maanden in vaste dienst.
Als? -Wat de broers maar wilden.
Chauffeur, bezorger, vechtersbaas. -Was hij gewelddadig?
Als je niet wil dat ze met je sollen, moet je boodschap duidelijk zijn.
Frank wist precies hoe hij mensen moest laten betalen.
Hoe dan? -Hij had een betonschaar.
Als hij die pakte...
bleken mensen ineens toch nog wat geld te hebben liggen.
Zoniet, dan pakte hij één van hun vingers.
Hij begon te knippen tot ze betaalden.
Kent u deze man?
Is dit Jimmy? -Dat klopt.
Hij heeft ooit voor ons gewerkt.
Kent Frank hem ook? -Ik denk het wel.
Hij heeft 50 pond van ons geleend.
We hebben het gehad over hoe je 50 in 'rhyming slang' zei.
Hij kwam uit Liverpool en zei het steeds verkeerd. En wij maar lachen.
Heeft hij die 50 pond ooit terugbetaald?
Dat zul je Gordon moeten vragen.
Wie zijn dat? -Je moet Leslie even bellen.
Hallo, goedemorgen.
Bij wie moet ik zijn om een verhaal te verkopen?
Het gaat om een bekend iemand.
Je gaat zo meteen naar bed. -Ja, ja.
Ik voel me prima, hoor.
Een halfbloedje, hè? -Van gemengde komaf, ja.
Sorry, ik weet nooit hoe je ze precies moet noemen.
Ik wil u niet beledigen. -Dat doet u niet.
Ik heb Jimmy gekend. Aardige jongen. Ik mocht hem wel.
Heeft hij daar gewoond? -Ja.
Heeft u hem leren kennen omdat u daar werkte?
Ik denk het. We rookten weleens samen een sigaret in de eetkamer.
Hij was nogal een kletskous.
Heeft hij u ooit om uw telefoonnummer gevraagd?
Hij heeft ooit geprobeerd om me een auto te verkopen.
Volgens mij was ie gestolen, dus ik heb nee gezegd.
Misschien heeft het daar wel iets mee te maken.
Ik weet dat het lang geleden is...
maar heeft hij ooit tegen u gezegd dat hij problemen had?
Of dat hij ruzie met iemand had?
Nee, hij kwam niet op mij over als iemand die vaak ruzie had.
Het was een zachtaardige jongen. -Juist, ja.
Maar op een dag...
was hij er dus niet meer? -Ik denk het.
Het is me niet opgevallen.
Je moet ook weer niet te lang in een hostel blijven.
Nee, dat is waar.
Mogen we tot slot nog een lijstje met namen opnoemen?
Ga uw gang.
Deze stonden ook in z'n agenda. Misschien kent u ze wel.
Zegt de naam Frank Cross u iets?
Jo-Jo? Geen achternaam.
Ik kan me nog wel een Jo-Jo herinneren.
Ik weet niet of het dezelfde is.
Wij weten vrij weinig over de onze. Gaat het om een vrouw?
Eerder een meisje. Een jaar of 17-18, denk ik.
Weet u haar achternaam nog? -Nee.
Logeerde zij ook in het hostel? -Nee.
Oké, dus... -Ik heb haar daar ontmoet.
Ze heeft er nooit gelogeerd. Ik heb haar maar één keer ontmoet.
Dan heeft ze indruk gemaakt. -Dat kunt u wel zeggen.
Toen ik haar betrapte...
was ze aan het vozen in een van de voorraadkamers.
Lag ze met iemand te vrijen? -Ja, met die man van St. Gilda's.
Pastor Robert?
Ja, die priester. Pastor Greaves.
Schandalig. Vergeef me. -Dat geeft niet.
De vingers zijn compleet.
Zijn ze beschadigd? -Op het eerste gezicht niet.
Oké. Zou je ze onder de microscoop willen leggen?
Ja, hoor. Waar moet ik naar zoeken? -Sporen van een betonschaar.
Wilt u uw vader nogmaals bedanken? -Zal ik doen.
Hij kwam vroeger vaak niet thuis. -Niet nu.
Hij heeft nooit verteld waarom. -M'n moeder lijdt aan dementie.
Hij heeft het te heet gewassen. Hij had het in koud water moeten weken.
Dek jij vast de tafel? -Komt Carol ook?
Carol is in Amerika. Ga maar vast, wij komen zo.
Sorry. -Geeft niet. Nogmaals bedankt.
Zij was inderdaad niet zo gewelddadig als hij...
maar wat ze allemaal riep...
Dat zo'n jong meisje zo haatdragend kon zijn...
Daar schrok ik echt van.
Ze zegt dat ze hem wilde tegenhouden en Erskine haar gedwongen heeft.
Ze liegt. Ze moedigde hem zelfs aan.
En toen ze weggingen, heeft niet hij maar zij op mij gespuugd.
Curtis? Lieverd? Mrs Salgado, bent u thuis?
Curtis heeft vanmiddag een wiskundetoets.
Ik probeer je al uren te bereiken. -Je moet me niet kwaad maken.
Knip je dan m'n vingers eraf?
Je hebt nog zes uur om het artikel van de Mirror tegen te houden.
Van wie hebben ze het? -Iemand uit je tijd als gangster.
Het is niet waar. -Zoals ik al eerder heb gezegd...
doet dat er niet toe.
De hoofdredacteur heeft de premier gebeld voor commentaar.
Het is vast Thomas Pinion. Die wil geld zien.
Hoor je niet wat ik zeg? -Jawel.
Goed, wat doen we nu? -Volgens mij begrijp je het niet.
Ik praat alleen met je om je de kans te geven dit verhaal tegen te houden.
Wat er ook gebeurt, jij ligt eruit.
De premier kwaad maken is niet gunstig voor je carrière.
Pardon. Pardon.
Neem me niet kwalijk.
Curtis Salgado kan niet komen. Bij wie moet ik om een herkansing vragen?
Is hij ziek? -Ja.
Bent u familie of... -Z'n moeder is ziek.
Z'n ouders moeten dit vragen.
Z'n vader is weg en z'n moeder is verslaafd aan crystal meth.
Ik zorg al drie jaar voor hem.
Ik vraag u namens z'n moeder om hem verdomme een herkansing te geven.
De vicedirecteur beslist hierover.
U kunt een afspraak maken bij de receptie.
Van alle personen in de agenda...
zijn er momenteel drie die we als verdachte kunnen aanwijzen.
Ten eerste... Elizabeth Wilton. Meisjesnaam Laws.
Ze zegt nooit in Arlingham House te zijn geweest...
en geen racist te zijn geweest.
Beide beweringen lijken niet te kloppen.
We hebben geen bewijs dat haar in verband brengt met Jimmy.
Jake, jij gaat bewoners zoeken die daar toen ook waren...
en vraagt ze of ze hen of Erskine gekend hebben.
Als ze bonje hadden, wil ik dat weten.
Dan gaan we weer met haar praten.
Frank Phillip Cross. We hebben bewijs dat suggereert...
dat hij ooit op gewelddadige wijze schulden inde voor de Fenwicks.
Als Jimmy ze niet heeft terugbetaald, kan dat een motief zijn.
Op het skelet zijn geen sporen gevonden van marteling.
Hebben we Gordons nummer al? -Die praat niet met ons.
Daar heeft hij alleen zichzelf mee. -Hij zit op zwart zaad.
Misschien wil hij een deal sluiten. -Het valt te proberen. Bedankt.
Robert Greaves dan.
Wat voor nieuwbakken, pasgetrouwde priester...
gaat naar bed met een 17- of 18-jarig meisje?
Hopelijk horen we dat morgenvroeg. Dat was het. Bedankt.
Nee, dat begrijp ik.
Ik bel je zo terug.
Ze gaan het plaatsen.
Waarom geloven ze deze drugsdealer en leugenaar?
Volgens hun advocaat hebben ze bewijs.
11 en 28 horizontaal. 'Het kwaad dat mensen doen.'
Leeft na hen voort.
Dat is een anagram.
Kan dit ook zonder drank?
Liever niet. Sorry.
Waarom nu? Je hebt ze anderhalf jaar geleden gevonden.
Omdat ik kwaad ben.
Ik probeer het te verbergen, maar dat is te vermoeiend.
Ik trek het niet meer.
47 jaar. Ik heb dat altijd heel bijzonder gevonden.
Dat was het ook. Het was maar één kerel. Het ging vast alleen om seks.
Ze was verliefd op hem.
Dat merk je aan elke regel. -Het was hooguit een paar jaar.
Ze is bij jou gebleven.
Kende je die kerel?
Ik kende hem niet en haar blijkbaar ook niet.
Het komt goed, pa.
Twaalfduizend. Dat is een lekker bedragje.
Contant natuurlijk. -We zullen het hem eens vragen.
Hier zit suiker in.
Hou het alstublieft kort. Hij heeft gisteren een paniekaanval gehad.
We doen ons best, Mrs Greaves.
Het was niet enkel lichamelijk. Het was een echte relatie.
Ik gaf veel om Joanna. En zij gaf ook veel om mij.
Hoe oud was ze? -Een jaar of 20, denk ik.
En u? -28.
Hoelang heeft het geduurd? -Een paar weken maar.
Had ze toen ook een relatie met Jimmy Sullivan?
Als ze een relatie met hem had, wist ik dat in ieder geval niet.
Hoe heeft u haar ontmoet? -Ze huurde 'n kamer vlak bij de kerk.
Weet u 't adres of de straatnaam nog? -Nee. Het is al weer 40 jaar geleden.
Wat was haar volledige naam?
Dat weet ik niet meer.
Hoe heeft u haar ontmoet? -Ze was eenzaam.
Ze is ons gaan helpen met koffieochtenden, de zondagsschool...
Ik zat in een moeilijke periode.
Ik twijfelde aan de keuzes die ik had gemaakt.
We hebben veel met elkaar gepraat en op een dag is dat meer geworden.
De grootste fout van m'n leven...
waarvoor ik me de afgelopen 40 jaar nog iedere dag heb geschaamd.
Weet u vrouw ervan? -Nee.
Wie heeft het uitgemaakt? -Ik.
M'n enige fatsoenlijke daad. Ik had het licht gezien.
Niet veel later is ze verhuisd.
Wanneer heeft u haar voor het laatst gesproken?
39 jaar geleden.
We gaan uw telefoongegevens natrekken, dus ik vraag het nog eens.
Wanneer heeft u haar voor het laatst gesproken?
39 jaar geleden.
Hij liegt. Ik wil z'n telefoongegevens inzien.
Daarna gaan we Joanna's zoeken die vlak bij de kerk hebben gewoond.
Desnoods kloppen we bij iedereen aan. We moeten haar zien te vinden.
Murray heeft Gordon Fenwick gesproken.
Hij heeft echter geen interesse.
Wat? -Je hebt je toets gemist.
Is dat zo? -Dat weet je best.
Ik heb ze gezegd dat je ziek bent.
Je herkansing is op de 13de. -Fijn.
Doe niet alsof het je niets interesseert.
Ik snap dat je me nooit meer wil zien...
maar laat het niet ten koste gaan van je opleiding. Het gaat net zo goed.
Wat je ook gehoord hebt, ik ben zo niet meer.
Prima.
Je breekt m'n hart, lieverd.
Hoe je ook over me denkt, ga alsjeblieft door met school.
Heb ik uw hart gebroken?
Het gaat niet om jou. -Dat weet ik.
Als mensenrechtenadvocaat ben ik tegen marteling.
Ik ben er niet zo blij mee dat m'n vader vingers eraf geknipt heeft.
Wat kun jij toch een kreng zijn. -Ik wil alleen weten of het waar is.
Heb je die man geld gegeven? Heb je gedaan wat hij beweert?
Nee. Op beide vragen.
En nu hou je erover op.
Ik bel nog wel.
De koers is gezakt.
Acht procent in nog geen uur.
Als er iets is wat ik kan doen om je te helpen, moet je het zeggen.
Dit zijn foto's van begin jaren 70. Toen woonde hij er nog niet.
Al is er de tien jaar daarna weinig veranderd.
Dit is een van de slaapkamers. Zo'n kamer zal hij ook gehad hebben.
Groter dan ik dacht.
Ik denk dat hij hier gelukkig was.
Nogmaals bedankt.
Goed gedaan, chef.
Ze had het over bloed, hè? -Wie?
De vrouw van Eric Slater. Eerst in koud water weken, dan heet wassen.
Dit is de eerste verdieping, hè? Zoek eens uit of er een lift was.
Eric en Jimmy rookten soms een peuk in de eetkamer.
Hoe kwam hij daar als er geen lift was?
Hij is geen Dalek, of wel? -Laten we niets uitsluiten.
De koers zakt omdat ze bang zijn dat ik opgepakt word.
Opstappen heeft geen enkele zin. -Het bestuur ziet het anders.
Het herstel zal even duren. Ze vinden dat jij de goede naam aantast.
Ik ben dit bedrijf. -Precies.
Je vertrek zal de aandeelhouders tevreden houden.
anoniem
Frank. -Met wie spreek ik?
Gordon Fenwick. Wij moeten eens praten.
Arlingham House heeft nooit een lift gehad.
Eric Slater is pas halverwege de 30 in een rolstoel beland. Auto-ongeluk.
Welk jaar? -'79.
In '76 kon hij dus nog lopen.
Zoek eens uit of hij ooit in aanraking is gekomen met de politie.
Raar is dat. Je ziet iemand in een rolstoel en trekt gelijk conclusies.
Fijne avond nog. -Jij ook.
Vertaling: Roel Besters BTI Studios