Toen we Rafe Carey uit de rivier visten, was hij brandschoon.
Schoongewassen door de rivier die vijf uur over hem heen stroomde.
Zijn overhemd was waarschijnlijk schoner dan toen hij hem aantrok.
Die van Durridge was ook mooi gewassen.
Ik dacht eraan omdat wat ik droeg gewassen was.
Pak chemisch gereinigd, schoon overhemd, nieuwe schoenen.
Alleen leefde ik en was hij dood.
De Tweed pakte hem, smeet hem heen en weer en waste hem schoon.
Maar daar stierf hij niet door. Ook niet door verdrinking.
Hij stierf aan een diepe steekwond,
in de buurt van zijn hart.
Nagenoeg leeg gebloed.
Moord, mijn eerste dag terug.
Hoe kan Rafe dood zijn en ik niet? Hoe kan dat?
In zekere zin was het beter geweest, als een van hen moest gaan,
misschien beter Leo. Ik kan niet geloven dat ik dat zei.
Ze moest hem overhalen, Rafe. Ze dacht dat ik het niet hoorde, wel dus.
Ze praten graag, de middenklasse. De klets klasse.
Ze denken dat, als ze lang genoeg praten, de feiten zich zullen voegen.
Dat is hun ervaring in het leven, geloof, nuance, finesse.
Ik heb collega's die de middenklasse treiteren tijdens verhoor.
Opstoken, opporren en bij het punt blijven. Fout.
Leun achterover en luister. Drink dat spul. Ik luister er graag naar.
Hoor ze een catastrofe woord voor woord herschikken.
Omdat hij maar bleef aadndringen dat ik met hem ging vissen,
en daarna ging ik elke dag, nadat hij zijn visvergunning had betaald,
en een dag vrij nam. Ik was het niet van plan.
Eindelijk zei ik ja. Katrina zag dat ik het meende en ze kon niet blijer zijn,
en ze belde en zei, deze keer meent hij het echt.
Toen stormde het de hele avond en elk normaal mens zou afzeggen,
maar zij belde hem en vroeg dat niet te doen.
Ik weet dat het geen weer is, maar alsjeblieft Rafe, voor mij.
Voor mij.
Alsjeblieft, God, dacht ik, laat het goed gaan. Laat dit het begin zijn.
Alsjeblieft. Want hij kan niet rouwen.
Omdat hij Rafe de schuld geeft, kan hij niet rouwen.
En als hij niet kan rouwen, kan ik niet rouwen.
Sonia is helemaal alleen.
En wij zijn helemaal alleen.
Ze bracht me daar op weg naar het werk. Geen tijd om te stoppen.
Ze wilde me wanhopig daar hebben. Het gedaan hebben.
Hij wilde stoppen bij de geldautomaat. Ik zei, daar is geen tijd voor.
Ik dacht dat hij weg wilde lopen. Het zou weer precies hetzelfde zijn.
Maar hij kwam terug naar de auto.
De hele tijd dacht ik dat hij weg zou lopen. Maar dat deed hij niet.
Toen wist ik dat hij door zou gaan. - Welke geldautomaat? Waar?
Ik voelde mijn politie hersenen inschakelen. Stopten ze bij de geldautomaat of niet?
De radertjes beginnen te draaien. Ze zei, Bank of Scotland, om de hoek.
Daar staat nooit een rij.
Ik zei, ik neem de auto en zet je af, maar ze wilde zeker weten dat ik echt ging,
en dat we in dezelfde auto zouden gaan, Rafe en ik.
Dat we zouden praten terwijl we naar de rivier reden.
Het zou plezierig worden.
Ik zei ooit dat praten in de auto makkelijk was. Ze herinnerde zich dat.
Je hebt geen oogcontact en er gebeuren dingen, andere dingen.
Waarschijnlijk zei ze dat tegen Rafe en toen kwam hij met het vissen.
Net als in de auto naast elkaar, niet tegenover iemand,
en er gebeuren dingen bij de rivier, koffie, sandwiches,
dingen met de uitrusting, met het aas.
Voor je het weet vliegt de tijd voorbij, loopt het gesprek.
Ik zei, ik zei haar dat het te wild was, Rafe, maar ze wilde niet luisteren.
We zullen hier geen vis vangen. Hij zei, wat heeft vissen te maken met vis?
Hij legde zijn hand op mijn schouder. Hij zei, ik heb toch gelijk, Leo?
Hij was groot, Rafe, grote hand op de schouder. Hij raakte me. Zij zag het.
Ik hield onze energie vast. Opnieuw proberen. We krijgen er nog een, we zijn nog jong.
En al die tijd probeerde Rafe het wanhopig goed te maken.
Om ons weer te zien, om hem te zien. Dus ik zei,
je moet het Rafe niet kwalijk nemen. Hij voelt zich net zo beroerd als wij.
En hij zei, Rafe is je broer, je moet dat wel zeggen.
Maar hij doet dat niet, hij gaat naar hun huis, met drie eigen kinderen,
twee van Emma en misschien denken ze nu en dan aan ons,
en wat ze deden. Zo nu en dan. En ik zou zeggen,
wat ze deden, Leo. Maar wat deden ze?
Zeg me wat ze deden.
Ze pasten op onze dochter toen wij weg waren.
Ze pasten op haar, maar ze was ziek en ze stierf.
Niemand had dat tegen kunnen houden. Niemand.
Ze deden hun best, ze wilden helpen. Ze handelden met liefde en te goeder trouw,
en een vreselijk iets gebeurde toch.
Zolang je volhoudt dat het Rafe's schuld was, kunnen wij er niet mee omgaan.
Wij kunnen er niet mee omgaan. Jij en ik.
Hier zijn de hengels, de stoelen, de netten, de laarzen.
Doe er water bij, zei hij, dat hebben we genoeg.
Hij was aardig, Rafe.
Hij was altijd aardig tegen mij.
Hij was een enthousiaste cavalier met onze dochter.
Hij twijfelt, maar heeft het altijd mis. Hij heeft vijf jongens en hij weet het niet.
Hoe het is om een meisje te hebben en dan niets te hebben.
Niets.
Dat is wat hij zei. Niets.
Ik zou hem laten vallen? Ik hield hem in leven.
Bijna drie jaar, terwijl hij liever dood was.
Zette daarvoor mijn eigen rouw in de wacht.
Mijn rouw om Sonia. Nog steeds in de wacht.
Gisteravond was het net of er een klein raam werd geopend,
dat een beetje licht binnen liet, een sprankje licht.
Hij was een beetje meer zichzelf. En ik dacht, dit is een man die kan vergeven.
Nadat ik hem afzette stopte ik de auto en huilde. Het voelde als het begin.
Rechercheur Brigadier Corinne Evans is een agent met een voorbeeldig dossier.
Haar opleiding en proeftijd werden gekenmerkt door hoge cijfers,
en zeer positieve feedback.
Haar carrière ging snel en zeker.
Ze is twee jaar in haar huidige functie,
gedurende welke tijd ze is geprezen voor haar initiatief en speurwerk.
En ze ontving de prestigieuze Borders Area Police Bravery Onderscheiding.
Drie maanden geleden werd haar vriendin, Laura McDade,
gedood bij een vluchtmisdrijf op de A703.
Rechercheur Brigadier Evans verzocht toestemming
om het incident te onderzoeken, maar dat werd geweigerd.
Een klacht van dienstweigering en een van opzettelijke vernieling,
werden ingediend en op barmhartige gronden ingetrokken,
en Corinne Evans werd naar mij verwezen voor rouwverwerking.
Ik adviseerde 10 therapeutische sessies,
die allemaal stipt door DS Evans werden bijgewoond.
Frankie. Frankie. Frankie. Kreten vanaf de rivieroever.
Ik kon de paniek in de stem horen, de kommer.
We lieten de hengels en liepen naar de stroomversnelling.
Hij vond dat ik een video moest maken, dacht dat Katrina dat leuk zou vinden.
Ik kon drie mensen horen.
Boven het ruisen van de rivier, het gebrul van de wind.
Iemand waar de schreeuwer zich zorgen over maakte.
Dan de plons.
Het soort roepen waar je over moet vertellen, als je met mensen praat.
Omhoog. Daar.
Hij zei dat de stroomversnelling zuurstof aan het water toevoegt.
Dat je veel vis vangt als je weet wat je doet.
Hij wist niet wat hij deed. Het water was hoog en snel.
Het sloeg de oever weg. Het is stom hier te staan, Rafe.
Het is stom. Ik zei dat.
Het had ons in een oogwenk. Alsof je aan je enkels wordt meegesleept.
Ik wist meteen dat de rivier hem had meegenomen.
De rivier had ons. Allebei.
Ik dek graag alles in, ze noemen me soms overijverig.
Dus ik zei tegen de patholoog, hij werd uren door het water opgegooid.
Kon het ook, ik weet het niet, een tak of een scherpe steen geweest zijn?
Was het zeker een lemmet wapen?
Hij zei, laat eens zien. Het was zeker een lemmet wapen,
maar ik denk dat het door een grote snoek of een zalm kon komen.
Zo een die niet lacht als hij een grap maakt. Zo'n droog type.
Ik zei, kon het iets op de rivierbedding zijn, een roestig bedspiraal of zoiets?
Hij zei, volg je mijn zalm spoor niet, brigadier Evans?
Laat mij ervoor werken. Verkocht zich al lang.
Ik doe dit vaak, jij bent een smeris, dus je moet dom zijn.
Ik had kunnen zeggen dat ik ook een diploma heb.
Was er niet voor in de stemming. Iets met vrije tijd.
Ik was net 10 centimeter dichterbij, zette hem een beetje in de schaduw.
Schraapt zijn keel, zegt dat hij het letsel opliep voor hij de rivier in ging.
Er zat amper water in de longen.
Hij ging op zijn versleten stoel zitten, speelde niet meer.
Ik stond daar een tijdje, nam zijn kale plek onder de loep.
Hij opende zijn e-mails. Discussie voorbij. Ik gaf geen krimp.
Besluit dat hij dringend elders nodig is.
Zei, en de zalm dan? Hij zei, wat?
Ik zei, de zalm, niet de snoek. De zalm springt verder.
Hoe zit het met die steekwond, Leo, kunnen we daarnaar terug?
De broer van je vrouw heeft een gat waar geen gat moet zijn.
De oever gaf het weg. - Je zei dat er niemand anders op de oever was.
Dus je mag mijn gedachten sturen. Als er verder niemand was,
kun jij het alleen gedaan hebben. Toen zweeg hij.
Leek een man die zijn trouwdag herinnert.
Zijn mond half open voor woorden, die niet kwamen.
En die geldautomaat? Je noemde dat niet. Je vrouw vertelde,
dat je vanmorgen wilde stoppen bij de geldautomaat.
Ik wilde niet dat Rafe alles betaalde, zoals hij altijd doet.
We checkten het, Leo. Je nam geen geld uit de automaat.
Je had geld, maar je nam het niet op.
Waarom naar een geldautomaat, en geen geld opnemen?
Vertel ons de waarheid in plaats van al die leugens. Je zult je beter voelen.
De patholoog zegt dat Rafe's hoofdwonden onverenigbaar zijn met die van de rivier.
Misschien bracht jij die toe. Deed je dat, Leo?
We vonden een 20 pond biljet op de oever. Hadden jullie ruzie over geld?
Wilde Rafe weer alles betalen? Liet hij je klein voelen?
Je verloor je baan toen je dochter overleed. Je was meer dan een jaar werkloos.
Heb je Rafe Carey vermoord, Leo?
Had je ruzie met hem bij de rivier en heb je hem gedood?
Ik zag hem eerder dingen wissen. Hij wiste Sonia toen ze stierf.
Sprak er nooit met Rafe over, noemde Sonia's naam vanaf die dag niet meer.
Ik zei tegen hem, smeekte hem, zeg het, Leo.
Zeg Sonia.
Maar hij wilde niet. Deed het niet. Kan het niet.
En dat was wat hij deed. Hij wiste het.
Versnipperde het in zijn hoofd.
Ik zei, zeg het opnieuw, je stond op de oever en die werd weggeslagen.
Ik liet hen gaan en geen van beide wilde.
Zeg Sonia.
Hij mag een heleboel zijn, maar hij is geen moordenaar, Frankie.
Op het pad zijn drie paar afdrukken. Heel duidelijk.
Twee paar laarzen en een paar sportschoenen. Drie.
Frankie. Frankie. Frankie.
Schoenafdrukken komen overeen met die van een mishandeling in Carlisle.
Frankie Alder werd niet aangeklaagd. De schoenen waren wel van hem.
Frankie was niet op zijn laatst bekende adres, zodat wij zijn begeleider benaderden.
Dat is Leo Durridge's vrouw, Katrina. Het is bijna teleurstellend.
Waarom zou Frankie Alder bij de rivier zijn op zo'n dag?
Ze zei, jij bent al drie jaar zijn begeleider, is dat typisch voor hem?
Langs de rivier lopen? Ik dacht niet dat dat zijn ding was,
maar het is moeilijk te zeggen wat typerend is voor iemand. Mensen verbazen je.
Je moet rekening houden met hun vermogen om dat te doen.
Ik viel in het water. De kleren zijn versiering. Dat realiseerde ik me.
Kleren maken de man. Mij niet. Niet nu.
De woorden zijn versiering, dat kwam uit. Alles wat je ooit zei keert zich tegen je.
En ze houden een turfstaatje bij, ergens waar ik niet populair ben.
Als er niets te zeggen is, zeg dan niets.
Denk na over wat je zegt en wat je zegt, meen het.
Juut zegt, wat deed je daar, Frankie? Waar jij gaat, volgen de problemen.
Deze keer niet. Volgende keer ook niet. Nooit meer.
Een nieuwe bladzij, Frankie? Ze kijkt in me,
doet een poging. Zij oordeelt.
Denk niet me te kennen, juut. Je kent me niet, net zomin als ik jou ken.
Jij was niet in die rivier. Je kent me niet, diep van binnen.
Ze zegt... - Tuurlijk ken je me, zo diep als je wilt.
Ik ben degene die je naar de gevangenis stuurt.
Wat kun je me vertellen over doodsbedreigingen op Rafe's antwoordapparaat vorig jaar?
...op een moment dat je het het minst verwacht...
Overleden vrouw bewaarde de berichten. Klinkt erg als Frankie Alder.
Ze zei, Katrina vroeg de politie niet te bellen, ze zou het persoonlijk oplossen.
Ik dacht dat hij het voor mij deed. Ik sprak met hem en het stopte.
Ik dacht dat hij het voor mij deed. Ik dacht nooit dat hij...
Zij hebben elkaar ontmoet.
Of een van hen het nog weet, weet ik niet. - Hij ontkent niet daar te zijn geweest.
Ik was in de rivier en ik ben eruit.
Misschien loopt hij graag op een stormachtige dag. Maakt het zijn hoofd leeg.
Ik zei, besefte je niet dat een van hen de man van je begeleider was?
Ik dacht dat ze lesbisch was, zegt hij.
Ik was met Leo in de stad en Frankie liep langs.
Hij hield zijn sigaret voor mijn gezicht, zodat ik kon zien dat het geen marihuana was.
Hij was een beetje agressief. Leo zei iets als, er is een tijd en een plaats.
Dat was heel vet voor Leo.
Ik verwachtte dat Frankie terugkwam, maar hij liep weg.
Rechercheur wilde weten of ik Frankie's naam noemde naar Leo.
Ze vroeg me dat meer dan eens.
Of Leo zijn naam had gevraagd? Ik kon het me niet herinneren.
Als hij het vroeg, had ik het hem verteld. Het is niet vertrouwelijk.
Mensen kennen Frankie toch. Het is een kleine stad,
en hij is heel zichtbaar. - Ik had medelijden met hem. Hij was een bedelaar.
Hij was geen bedelaar, maar hij zou bedelen, als hij wanhopig was.
Hij zou naast de geldautomaat zitten en vragen om kleingeld.
Hij zei, jij bent een gelukkig man.
Zes maanden terug liep ik langs. Hij zei, trouw met haar.
Ik herkende hem. Blijf op het rechte pad, zei hij.
En ook een mooi gezicht. Sorry van je kind.
Ik gaf hem al het geld dat ik uit de automaat haalde.
Ze hield me langer dan nodig was, probeerde me meer te laten zeggen.
Ik gebruik dezelfde techniek bij mijn cliënten.
Ze vroeg me, zonder het me te vragen,
of ik dacht dat Leo Frankie benaderd had, om Rafe te kwetsen.
Misschien vroeg ze ook of ik dat gedaan zou hebben.
Ik wil mijn advocaat. Ik viel in het water.
Het duurde even voor ik dat woord in mijn hoofd had, accessoires.
Het wachtte, ik wist niet wat het was. Het kende mij wel.
Ik kon daarvoor niet zeggen wat het was. Had het niet op kunnen schrijven.
Het had me naakt nodig en nergens iets te eten.
Het moest me kauwen en uitspugen in de rivier. Ik moest niet ik zijn.
Toen was het er. Alsof je ergens rustig zat,
en een muis uit de plint komt. En jullie beiden versteend zijn.
Accessoires. Dingen waarmee je je leven leeft.
De dingen die je definiëren. Jouw spullen, jouw bezittingen.
Misschien je normale routine.
De dingen die je doet, de dingen die mensen je aandoen.
Elke dag dezelfde shit die je leven maakt.
Accessoires.
Als ik de woorden wist of Miss McNaughton hier was, mijn oude leraar Engels,
wat ik niet wil, omdat ze een leugenaar is. Zij zou zeggen, die accessoires,
hebben niets te maken met strikken, Frankie, met gevangen nemen.
Het gaat terug naar Willem de Veroveraar en het betekent dat ze fout zit.
Ik heb het afgeworpen, de opsmuk. Ik ben hierbinnen vrij.
In deze kleine box.
Ze denken dat ze me opsloten, maar dat deden ze niet.
Ik ben als een yogi goeroe in India,
die leeft in zijn hoofd en zegt een keer per jaar iets kort en bondig,
dat niemand begrijpt, of mensen doen alsof.
De hei is veerkrachtig vandaag. En zijn volgelingen analyseren dat een jaar,
tot hij iets nieuws zegt, zoals, vergeet wat ik vorig jaar zei,
dat was onzin, vergeet het.
Er wordt in zijn hostel een keukenmes van 10 centimeter vermist.
Let wel, het is een strontgat. Vier van de zes messen zijn weg...
Het is weg. Het is helemaal weg.
Wat ik ook was, ik ben het niet meer. Ik heb het afgeworpen.
De rivier nam het. De rivier heeft me gered.
De man wil niet praten en geen schoenen dragen.
Hij hoort de vraag. Zijn uitdrukking verandert, maar hij zegt niets.
We hebben het biljet met de vingerafdrukken en de schoenafdrukken.
Geen moordwapen, geen bewijs. De rivier nam het. Ik probeerde bezorgdheid.
Mensen zoals jij doen zulke dingen niet en wij zijn bezorgd.
Over je gemoedstoestand, over wat je jezelf aan kunt doen. Niets.
Ik probeerde koetjes en kalfjes. Kunnen jullie als zwagers goed opschieten?
Ergerde het je dat je vrouw hem steunde, dat ze niet hetzelfde voelde als jij?
Jij wilt hem uit je leven, maar zij niet. Hoe voelt dat, Leo?
Als verraad?
Hoe vaak heb je Frankie Alder ontmoet?
Je vrouw zegt dat ze jullie aan elkaar voorstelde.
Zocht hij jou op of jij hem?
Een van je collega's zag je lunchen met Frankie op een bankje,
in Victoria Park. Zag dat meer dan eens.
Je telefoon gegevens tonen gesprekken naar een niet-geregistreerd nummer,
nabij de plek waar Frankie Alder woont.
De gesprekken vormen een patroon.
Ze worden voorafgegaan door opnames van 250 pond van jouw rekening.
Meestal pin je niet meer dan 100. Er zijn er drie, Leo,
in de laatste zes maanden, allemaal voor of na bellen naar dat nummer.
Betaalde je Frankie Alder, Leo? Waarvoor?
Om Rafe Carey bang te maken? Te bedreigen? Zijn eigendom te vernielen?
Iets anders?
Ik zei, heb je Frankie Alder betaald om Rafe Carey te vermoorden?
Dat is nog steeds moord, Leo.
Doodsbedreigingen, schade aan zijn woning, hem doden. Is dat het?
Alsof hij in een andere kamer is, luisterend naar het gesprek.
Heel intrigerend, maar niet zijn zorg. Ik vroeg het hem, ik zei,
kun je mijn vragen horen, Leo? Kun je me horen?
Laura?
Je zei dat de rivier jullie meenam, maar dat is toch niet wat er gebeurde?
Waardeloos, en hij geneert zich helemaal niet. Veel mensen vinden het ongemakkelijk,
geen vragen beantwoorden. Het is onbeleefd. Ze kijken naar hun handen,
of ze blijven komen met 'geen commentaar', maar hij niet.
Hij negeert me niet. Hij kijkt naar me. Hij is erbij, geïnteresseerd,
maar het is academisch, het gaat niet over hem.
En wat ik toen deed, ik mimede een vraag, ik mimede het.
Hield oogcontact, zocht de uitdrukking, en mimede het.
Hij boog zich voorover, heel licht. En dat gaf me antwoord.
Hij hoorde de anderen, dat moet wel, waarom leunde hij anders voorover?
Moest het beschrijven voor de tape, wat ik deed.
Ik zei, wat als ik al mijn vragen mime, Leo? Dat zou ons toch niet ver brengen?
Stilte. Bracht ons niet ver.
Ik sloeg hem met de grote.
Ik zei, ik sprak met Rafe Carey's vrouw, Leo.
Met Emma, je schoonzus.
Kun je me vertellen over Sonia?
Kun je me vertellen over je dochter?
Gaat het daarover? Je vindt Rafe Carey daar toch schuldig aan?
Hij en zijn vrouw pasten op haar, terwijl jij en je vrouw in Rome waren.
Ze kreeg meningitis en stierf. Je sprak er nooit over of liet het hem uitleggen.
Het was Rafe Carey's idee, klopt dat?
Om samen weg te gaan. Tijd om dingen op te lappen.
Hij betaalde toch voor die reis? Een cadeautje voor Katrina.
Niets.
Corinne Evans is een dappere vrouw. Een vrouw die je niet snel afschrikt.
Als je een vrouw, die een probleem in het nekvel grijpt, wilt voelen,
als de behoefte bestaat, Corinne kan het.
Als je van dat type houdt, het brandweertype, de stoere politieagent.
Iemand die niet diep in zichzelf hoeft te kijken. En komt als ze nodig is.
Ik confronteer, maar je kunt maar kort veel zeggen en de ander zo weinig.
Je vragen komen terug, vreten aan jouw geest, in plaats van hun.
Het schrikt me een beetje af.
Het schrikt me heel erg af, in feite.
De kamer was klein en maar een van ons sprak. Ik moest daar uiteindelijk uit.
Ik sprak de medicus over het bloed op de steen.
Heb de diagnose.
Dus ik kan niet zeggen dat ik niet kan praten.
Hij zag me weghaasten met mijn lege cassette.
Laura.
Ik zag mijn vrouw. Ze zei dat ze dacht dat ik dood was.
Het is een gemengd gevoel. Je denkt dat iemand dood is,
dan zie je haar en ze zegt dat ze het niet is, maar binnenkort wel.
Misschien denk je, nu moet ik alles weer doormaken.
Ik zag haar in de stad. Daarom ging ik daar niet meer heen.
Ik ging naar het politiebureau, om de rechercheur te vertellen over het geroep.
Ze reed me terug naar de rivieroever.
Ze vroeg of ik andere stemmen had gehoord, of alleen die.
Ik zei, ik hoorde er drie. Frankie. Frankie. Frankie.
Ze schreeuwden. - Drie.
Ik was aan de overkant, tussen de bomen, mijn vallen opzetten.
Ik kon het niet zien, maar wel horen. Het waren er drie.
Een van hen zei dat de andere een junkie was. Ze vochten, ik hoorde het aan zijn stem.
Worstelen. En toen schreeuwde die ander,
Frankie. Frankie. Frankie.
Toen de plons. Toen de stilte.
Ik kwam uit de bomen. De oever was weggespoeld.
En verderop,
de stoel, de hengels. De lijnen waren nog in het water.
Maar er was niemand meer.
Ze wilde mijn laarzen zien, de rechercheur.
Vroeg of ik daar geld gevonden had.
Vroeg naar mijn schoenmaat. Wilde weten of ik een mes bezat.
Ze wilde hier rondkijken.
Het stinkt. Ik ruik het niet, maar toch.
Stinkt vreselijk. Ruikt naar de dood.
Toch ging ze zitten,
en ze liet niets merken. Deed of ze het niet merkte.
Zei een tijdje niets.
Ik kreeg het gevoel dat ze afwoog of ze mij iets zou vragen.
Hoor je dingen, zo ver weg, helemaal alleen?
Ik zei, ik hoor veel dingen. Stemmen, misschien?
Ik zei, stemmen, zoals bij de rivier? Ze zei, nee.
Ik zei, zelden, stemmen.
Tenzij je de kreten van de vogels en de dieren telt als stemmen.
Ik heb iemand verloren, zei ze.
Onlangs. Iemand die me lief is.
Dat vroeg niet om een antwoord.
Er viel een stilte.
Uiteindelijk stond ze op om te gaan. Ik zei, bij een normale gang van zaken,
praat ik niet met de politie, maar sla ik een nieuwe bladzij om.
Ze zei dat ze blij was dat te horen.
Frankie ontdekt waar ik werkte. Misschien noemde Katrina het.
Ik ging voor de lunch een broodje halen, toen hij naast me kwam lopen.
Hij wilde meer geld. Hij zei dat niet precies,
ik wilde hem er niet bij. Ik vroeg wat hij wilde. Hij zei, je weet wat ik wil,
de vraag is, wat wil jij?
Ik groeide op met de arm van mijn broer om mijn schouders.
Eerlijk gezegd, geen man evenaarde hem. Dat was moeilijk voor Leo.
Ik zei hem steeds weer, er is geen competitie. Een broer is een broer,
een man is een man, Rafe is Rafe en Leo is Leo.
Maar hij zei dat, op een bepaalde manier, Rafe het prototype voor mij was,
van hoe een man moet zijn. - Het was bekend wat er gebeurde,
met Katrina en mij. Frankie moet er meer van hebben willen weten,
zoals zijn geest werkte.
Een tijdlang dacht ik aan niets anders dan Rafe Carey doden.
Ik plande het in detail, verloor mezelf erin. Verborg de andere gedachten erin,
zoogde het en het ruïneerde mijn gedachten.
Als er andere gedachten opkwamen veegde ik ze weg.
Ik werd wakker met die gedachte. Waar ik ging nam ik ze mee.
Ik sliep ermee, als ik sliep. En dan droomde ik het ook.
Rafe Carey doden.
Voor mijn verjaardag gaf Rafe ons tickets voor Rome. Twee tickets.
Leo grapte dat Rafe Sonia voor zichzelf wilde. - Ik kon Rafe Carey doden met mijn ogen dicht.
Ik kon Rafe Carey doden met een hand vastgebonden.
Ik kon hem doden zonder pardon.
Maar natuurlijk.
Ik kon het niet.
Frankie zag dat. Frankie maakte dat te gelde.
Ik kocht voor hem een mobiele telefoon, sportschoenen, gaf hem geld.
Hij noemde het Operatie X.
Hij zei dat ik niet meer alleen was.
Hij zei dat we een team waren.
Ik was niet alleen.
Mensen komen naar mij omdat ze van de doden willen horen.
Maar Corinne Evans hoort te veel van de doden.
Is het echt, vroeg ze. Is het Laura of alleen ik?
Ze schreef alles op in haar boekje, alles wat Laura zei, alsof het bewijs was.
Pagina's en pagina's en pagina's.
Is het echt? Zijn het dingen die ze me verteld heeft?
Zit het in mijn hoofd of praat ze tegen me, Isabel?
Ze ging door haar e-mails, haar foto's.
Ze vroeg Laura's moeder om haar dagboek.
Hoe heette haar paard? Wie leerde haar piano? Hoe weet ik die dingen, Isabel?
Vertel me hoe het is voor jou, zei ze, als ze komen.
Ze zijn pestkoppen, 'zei ik. Ze duwen je in een hoek.
Ze geven je geen keus.
Wij zaten hier.
We hielden elkaars hand vast. Ik denk dat ze het verwachtte.
Er is geen andere kant.
Iemand sterft en gaat naar de andere kant. Er is geen andere kant.
De levenden bewegen aan de oppervlakte en de doden zwemmen hieronder in de duisternis.
Ze ademen water. Er is geen andere kant.
Corinne Evans weet dat.
Maar ze weet niet dat ze het weet.
Een bijzonder belang voor Brigadier Evans waren de ouders van haar vriendin,
hun verdriet met betrekking tot het hare.
Ze las dat een kind verliezen vaak resulteert in een gebroken huwelijk,
en ze wilde niet dat hen dat overkwam. Ze wilde hun beste kans,
dit samen te doorstaan. Ze wilde dat ze een volledig beeld hadden,
zodat ze geconfronteerd konden worden met wat moest.
Ze gebruikte die uitdrukking een paar keer. 'Een volledig beeld'.
Ik vroeg wat ze daarmee bedoelde. Ze wilde het niet toelichten.
Ze had een kou voor we vertrokken, maar volgens Rafe was het niets. Griep.
Hij is huisarts, toen hij griep zei, was het dat voor ons.
Toen hij het zich realiseerde, was het te laat.
Wij waren in Rome en zij was hier.
Ze was zo ver weg.
Je denkt aan wit als wit, maar dat is het niet.
Toen ik vroeg om wit, lieten ze me de kleurenkaart zien,
en was het de vraag, welke tint precies?
Ik nam de kaart mee,
en ik wilde het Katrina vragen, maar ze wilde de kamer niet schilderen.
Het was mijn beslissing.
Ik keek in de auto naar de kleurenkaart,
en het was duidelijk, zodra ik erover nadacht.
Het wit van onze hotelkamer in Rome. Daar waren we geweest. Dat moest het zijn.
Ik dacht erover te bellen en te vragen welke verf ze gebruikten,
maar hun Engels was niet goed en mijn Italiaans niet-bestaand.
Ik leerde de zin van Google Translate.
Welke tint wit hebben de muren in kamer zeven?
Quali tonalit di bianco sono le pareti de la stanza sette?
Dat was het wit dat ik wilde voor haar...
Voor...
Zeg Sonia.
Dat was het wit dat ik wilde voor haar...
Zeg Sonia.
Ik betaalde Frankie Alder om Rafe Carey te doden. - Zeg Sonia.
Ik betaalde Frankie Alder om Rafe Carey doden. Voor...
Voor mijn dochter.
Niet schuldig.
Schuldig.
Schuldig, zegt hij.
De rest is gekrakeel. Geen woord over wat,
of hoe of wie. Alleen schuldig.
Niets anders doet ertoe. Niet de waarheid. Niets.
Niet tot het hem Sonia terugbrengt.
Hij is schuldig, het is dus 17 jaar.
Ik stond naast hem,
maar hij liep weg.
Hij is schuldig.
17 jaar.
Weg.
Ze zijn allemaal weg.
Schuldig is geen bekentenis. Schuldig is een dekmantel.
Schuldig is niet goed genoeg.
Een van hen zet het mes in Rafe Carey. Wie? Dat is een bekentenis.
Wie heeft het gedaan? - Schuldig, wat is dat? Niets.
Alleen leugens van Leo Durridge. Leugens, verder niets.
Leugens, dan stilte, dat is alles wat Leo Durridge te bieden had.
Dan schuldig.
Val dood Leo, in je cel vol berouw. Dat is niet goed genoeg.
Kom verdomme van je kruis af, we hebben het hout nodig.
Dat kind vertelt de rechtbank onzin die jij kunt weerleggen.
Mijn cliënt, Frankie Alder, nam geld van Leo Durridge,
en zei dat hij Rafe Carey zou doden. Maar hij had nooit de intentie.
Hij bedroog hem. Einde verhaal.
Schuldig is alles wat hij zei. Maar dit was erger.
Ik stel een vraag, hij antwoordt 'schuldig'. Tijd dat je me over Frankie vertelt, Leo.
Schuldig. Jullie spanden samen om Rafe te doden, niet?
Schuldig.
Ik zei, we hebben een getuige die je zijn naam hoorde schreeuwen.
Jullie zaten er samen in, Leo. Geef het maar toe.
Hij ging naar de rivier waar Durridge en Carey visten,
en eiste geld onder bedreiging.
Hij had een mes. In principe, edelachtbare,
is Frankie Alder dom.
Dom, eigenzinnig en onnadenkend.
Hij dacht, als hij naar de rivier ging en met een mes naar Rafe Carey zwaaide,
hij de definitieve betaling zou doen, beloofd door Leo Durridge,
vanwege de voorgestelde moord. Hij wist niet hoe Carey zou reageren.
Hij had daar niet over nagedacht, en hij belandde bijgevolg in de rivier.
Als we kijken naar het bewijs van wijlen Mr...
...wijlen Mr Desmond Tiernan.
Hij hoorde Leo Durridge schreeuwen, Frankie. Frankie. Frankie.
Hoorde drie kreten en een plons, in die volgorde.
Maar als we kijken naar het weer die dag,
en de waarschijnlijke invloed op de akoestiek daar,
en als we rekening houden met zijn extreem slechte gezondheid,
en zijn vrouw's commentaar op zijn geestelijke staat,
hoe zeker kunnen we zijn van wat hij hoorde?
Is het niet waarschijnlijker dat de plons voor het geschreeuw kwam?
Dat Frankie Alder in de rivier belandde, zoals hij beweert,
en door Leo Durridge ook bevestigd, Durridge en Carey op de oever latend?
Waarom nemen we niet alles van die dag door vanaf het begin?
Schuldig, schuldig, schuldig. Ik zei, hou eens op, Leo.
Het wordt eentonig. Schuldig. Ik zei, als...
Hij liet me niet uitspreken. Schuldig, zei hij.
Keek me in de ogen. Schuldig.
Ik opende mijn mond... Schuldig.
Plus, Leo Durridge is hier gekomen uit de gevangenis,
om vrijwillig het verhaal van mijn cliënt te bevestigen.
Ik opende mijn mond weer... Schuldig.
Beschuldiging.
Hij beschuldigde mij. Wat ik ook deed of zei, schuldig.
Ik had een heleboel vragen,
maar de woorden raakten mij, dat woord raakte mij.
Wetende dat het...
Het begon te... Ik wilde mijn vraag niet...
...omdat ik niet wilde...
Het was als een verwrongen...
Schuldig. Alles wat ik hoorde...
Tranen wellen in mij op. In godsnaam, ik verstik in een snik.
Als ik mijn mond open doe, komt er...
...emotie. Er komt...
...grote emotie. Er komt...
Ik ben een professional. Ik...
Laura hier, dood hier.
Hier.
Deze dood nu hier, Rafe.
Er is geen andere... Deze en Laura, geen.
Behalve dat ze allebei niet dood moesten zijn.
Ze kunnen niet zonder mij beginnen en ik ben er niet.
Ze ontmoetten elkaar met 16. Onafscheidelijk, verdwaasd.
Dat waren haar woorden. Soms, zei Laura, hielp ze een vos,
aan de kant van de weg die door een auto was geraakt.
Ze zegt dat ze dat erg vond. Ze moest de vos helpen.
Het werd huilen.
Andere keren zei ze dat ze haar daar zou ontmoeten,
op de plek waar ze stierf, die Corinne duidde als de plek zelf.
De weg waar de vos was, de plek waar Laura overleed.
Ik vroeg haar, wat zeg je tegen haar, als ze komt?
Haar mama en papa brengen eten, foto's van Laura,
Oude schoolboeken, zwemdiploma, haar dagboek.
Maar ze wilde het niet zeggen. - En we praatten over haar.
Wat zei ze deze keer? We zoeken het op. We weten of zij het is.
Ik wil zeggen, het was over tussen ons, kun je dat niet zien?
Ik was te laf om het haar te vertellen.
Ik kan het niet.
Ik kan hen nauwelijks horen of zien.
Ik kan alleen haar zien.
Ik ben al aan de andere kant.
Als er een daadwerkelijke poging was tot moord,
in relatie tot mijn cliënt, was het op hem,
door Rafe Carey, die hem in de rivier duwde... ...ondanks zijn kwetsbaar protesten...
...terwijl hij niet kon zwemmen.
Mensen zijn verbaasd als ik zeg dat ik niet zal bezoeken.
Dan rationaliseren ze, nou, hij heeft wel je broer vermoord.
Ik zeg, heeft hij je dat gezegd? Nou, die andere man is vrij.
Ik bedoel alleen dat hij het mij nooit vertelde.
Ik denk dat hij het plande, zodat het nooit zou kunnen gebeuren.
Het ging niet over Rafe vermoorden. Het ging over Leo en Frankie.
Een rode sticker op een geldautomaat? Dat iemand verwijderde voor Frankie het zag?
Nee. En dan vijf mijl in de regen lopen,
een man vermoorden voor de belofte van 250 pond? Frankie Alder?
Het betekende dat Frankie geld had en Rafe bleef leven,
En Leo moest zichzelf vertellen dat hij probeerde en faalde om hem te doden.
Wat is dit?
Wat wil je, jongen? - Niet praten.
Ik vraag alleen wat je wilt. Je staat daar met dat grote mes.
Ik wil dat je niet praat. - Wil je geld?
Hier. We hebben geld. - Kop dicht.
Domme junkie klootzak. - Ik zag hem zich op Frankie storten,
Smakte zijn dikke kop in Frankie's gezicht, greep het mes,
gooide alles opzij om weg te komen. - Frankie.
Alles wat ik wilde weten en nooit kon vragen over mijn dochter.
Terugvliegen uit Rome, niet wetend of ze nog leefde.
Of ons riep, of wat ze nog zei.
Mijn dochter, mijn...
Mijn dochter.
En ik legde hem voor eeuwig het zwijgen op.
Voor altijd.
En de oever maakte plaats.
Alles wat ik wilde weten en nooit kon vragen over mijn dochter.
Terugvliegen uit Rome, niet wetend of ze nog leefde.
Of ons riep, of wat ze nog zei.
Mijn dochter.
Mijn...
Mijn dochter, van mij en Katrina.
Weg door hem. Die het altijd het beste weet.
Wat ik wilde weten, wist Rafe.
En waar ik wilde zijn, was Rafe. Bij haar.
Bij Sonia.
De rivier is een gekke plek als je erin bent.
Het is een gekke plek.
Het is toch helemaal geen plek?
Nou, het is een rivier.
Vertaling: Murder Team Eindredactie: Bertus D. Kluts