Antarctica.
Het koudste, het hardste en het meest afgelegen continent op aarde.
Geen enkel mens is ooit afgedaald in de diepten die het omgeven...
tot nu.
De diepe oceaan is net zo uitdagend om te verkennen als de ruimte.
We weten meer over het oppervlak van Mars dan we weten over
de diepste delen van onze zeeën.
Nu kunnen we duiken in deze niet in kaart gebrachte diepten om te ontdekken
welke geheimen beneden liggen.
Naar beneden zinkend naast een ondergedompelde muur van een ijsberg,
gaan we een meedogenloze wereld binnen.
Deze wateren zijn de koudste op aarde.
Terwijl we afdalen in de diepte, neemt de druk ongenadig toe.
En verdwijnt het licht van boven helemaal.
Maar toch, ongelooflijk...
is er hier leven.
We hadden misschien kunnen verwachten, dat diep onder het oppervlak van
de poolzeeën, de wateren echt onvruchtbaar zouden zijn.
Maar we vinden in feite hier leven in onvoorstelbare overvloed.
Eveneens is zo'n grote overvloed niet beperkt tot Antarctische wateren.
Stromingen dragen deze rijkdom naar de diepten van bijna elke oceaan
rond de wereld.
Verbazingwekkend is er in de diepe zee
meer leven dan eender waar dan ook op aarde.
Het zonlicht vervaagt en de zeeën worden donkerder.
Hier in de Stille Oceaan, 200 meter diep,
treden we een buitenaardse wereld binnen.
De Schemerzone,
een zee van eeuwige duisternis.
Er zijn hier vreemde wezens.
Een pyrosome.
Een geleibuis van twee meter lang die een bezoeker van boven klein doet lijken,
een oceanische witpunthaai.
Slechts een kleine hoeveelheid licht filtert zo diep door.
Overleven betekent hier het beste maken van elke laatste glimp licht.
Een zwaardvis.
Zijn ogen zijn zo groot als tennisballen,
om hem te helpen zien in de eeuwige schemering.
Een inktvis,
maar dit is er een die alleen hier leeft.
Zijn rechteroog kijkt permanent naar beneden.
Maar zijn linkeroog is veel groter en naar boven gericht de silhouetten
te detecteren van prooien die dichter bij het oppervlak zwemmen.
Geen wonder dat hij de bijnaam kreeg van "de schele inktvis".
En nog vreemder.
Dit is een hemelkijker...
een vis met een transparante kop
gevuld met gelei zodat hij omhoog kan kijken door zijn schedel.
We weten nu dat de Schemerzone een toevluchtsoord is voor een ongelooflijke
90% van alle vissen in de oceaan.
Alleen 's nachts migreren enorme scholen lantaarnvissen naar het oppervlak
om zich te voeden met klein plankton.
Overdag trekken ze zich hier weer terug.
Humboldtinktvissen.
Twee meter lang en 50 kilo in gewicht.
Zoals de meeste inktvissen zijn het vraatzuchtige jagers.
Er zijn er honderden.
Ze hebben een school lantaarnvissen gevonden,
die zich 800 meter diep schuilhoudt, voor de kust van Zuid-Amerika.
Hun tentakels zijn bewapend met krachtige zuignappen
waarmee ze hun prooi grijpen.
En als er geen lantaarnvissen meer te vinden zijn...
keren ze zich tegen elkaar.
Deze inktvis heeft een kleinere gevangen in zijn tentakels.
Om zijn vangst te verbergen voor de rest,
laat hij een rookgordijn vrij van zwarte inkt.
Maar dan daagt een nog grotere hem uit...
en steelt zijn vangst.
De Schemerzone is het favoriete jachtgebied voor de Humboldtinktvis.
Ze gaan zelden dieper...
in de wereld van eeuwigdurende zwartheid eronder...
De Middernachtzone.
Eén kilometer van het oppervlak, buiten het bereik van de zon.
Een gigantische zwarte leegte,
groter dan al de rest van de habitats ter wereld samen.
Er is hier leven...
maar niet zoals wij het kennen.
Buitenaardsachtige wezens produceren oogverblindende vertoningen van licht.
Bijna alle dieren moeten partners aantrekken en roofdieren verdrijven.
Deze taal van licht is zo wijdverspreid hier dat deze signalen
waarschijnlijk de meest voorkomende vorm van communicatie zijn
op de hele planeet.
En toch weten we er nog steeds weinig over.
Jagers verlichten zichzelf, en door dit te doen
trekken ze nieuwsgierige prooien aan.
Dit is een bladschubbige slijmkopvis.
Hij heeft de grootste tanden voor zijn omvang van alle vissen.
Er zijn overal druksensoren op zijn hoofd en lichaam die alles
wat beweegt in het omringende water, kunnen detecteren.
Het is de meest vraatzuchtige vis in de Middernachtzone.
Maar prooien gebruiken licht als een afleiding.
Een afleidingsmiddel van lichtgevende inkt.
Hier beneden, in deze duisternis...
leven wezens buiten de normale tijdsregels.
Buiskwallen zijn vrijwel eeuwig.
Ze klonen zichzelf herhaaldelijk...
sommige worden zelfs langer dan een blauwe vinvis.
Hier beneden sneeuwt het.
Ononderbroken wolken van organisch puin
drijft langzaam van bovenaf naar beneden.
Dit is voedsel, en een hele variatie
van filtervoeders hangen ervan af.
Kwallen...
en delicate zeekomkommers.
De 1% zeesneeuw die ze missen
zet zich uiteindelijk af op de zeebodem.
Over miljoenen jaren vormt het een laag modder
tot anderhalve kilometer dik.
Het is een lege vlakte die de helft
van het oppervlak van onze planeet bedekt.
De diepe zeebodem lijkt in eerste instantie levenloos...
maar het is de thuisbasis van een unieke bezetting van modderbewoners.
De zeepad.
het is een hinderlaagroofdier met een enorme mond...
en oneindig geduld.
Deze vis leeft hier al zo lang
dat zijn vinnen zijn veranderd
in iets nuttiger.
Voeten.
Ze helpen hem met het rond schuifelen op de zeebodem.
De pannenkoek octopus.
Hij zweeft net boven het modderoppervlak dat hij delicaat uitzift,
op zoek naar wormen.
maar hij kan weg schieten bij het eerste teken van gevaar.
Een zeskieuwige koehaai, zo groot als een witte haai.
Misschien heeft ze al een heel jaar niet gegeten.
Ze patrouilleert over de moddervlakte
met een minimale hoeveelheid energie.
Hoor erboven, is het karkas van een reusachtige
potvis langzaam aan het wegrotten.
Dit is een goudader voor de wezens van de diepte.
Voedsel, 30 ton ervan.
Uiteindelijk zinkt hij tot op de oceaanbodem...
en wordt zijn aanwezigheid snel gedetecteerd.
Koehaaien hebben een uitzonderlijk scherpe reukzin.
Slechts 25 minuten nadat het karkas van de walvis arriveerde...
vindt een koehaai het.
Bij elke beet komt er bloed vrij in de stroming.
Het nieuws dat er hier eten is verspreidt zich snel.
Nog twee uitgehongerde koehaaien komen toe.
Binnen de 12 uur,
zijn er zeven enorme haaien
elkaar aan het verdringen bij het concurreren om hapjes los te scheuren.
Niemand is bereid om zich terug te trekken.
24 uur later en een derde van het karkas is verdwenen.
De eerste die aankwam, heeft zich tegoed gedaan tot hij helemaal vol zit.
Deze ene maaltijd kan voldoende zijn om het een heel jaar vol te houden.
Nu komt het opruimteam aan.
Spinkrabben dragen koraal in hun achterpoten,
vermoedelijk als geïmproviseerde lichaamsbepantsering.
Er zijn hier ook rotskrabben.
Ze detecteerden het karkas waarschijnlijk bijna zo snel als de haaien...
maar ze kunnen zich niet zo snel verplaatsen.
Een maand verder, en meer dan 30 soorten
aaseters ruimen de laatste
eetbare fragmenten op.
Maar nu trekken de aaseters hun eigen roofdieren aan.
Haarstaarten, gewoonlijk rechtop zwemmend,
pikken ze een voor een op.
Enkele van de tanden van de walvis zijn losgeraakt omdat het skelet begint
uit elkaar te vallen.
Vier maanden later, is er niets meer over dan een paar botten.
maar zelfs dat is voedsel...
voor iets.
Beenwormen.
Ze tunnelen in de botten door zuur te injecteren...
en bereiken zo de kleine hoeveelheden vet die daar nog steeds zitten.
Het kan tientallen jaren duren, maar uiteindelijk
zullen de laatste botten afbrokkelen
en zal het hele karkas van 30 ton
gerecycleerd zijn.
De val van een walvis is een tijdelijke oase
in de woestijn van de zeebodem.
Maar er zijn hier ook permanente oases.
Rotsen, die boven de modder uitsteken,
zorgen voor verankering voor diepzeekoralen.
Tot 5 kilometer diep,
zijn er meer soorten koraal in de diepte
dan in ondiepe tropische riffen.
Zonder zonlicht,
hangen ze enkel af van voedsel dat rond drijft in de stroming.
En ze groeien slechts een haarbreedte per jaar.
Maar sommige kunnen 4.000 jaar oud worden.
Ze zorgen, net als hun verwanten in de ondiepe wateren,
voor de thuisbasis van allerlei andere wezens.
Tussen de koralen groeit een van de mooiste sponzen.
Dit is het Venusmandje.
Deze sponzen hebben huurders.
Garnalen.
Er zijn veel roofdieren op het rif,
dus de garnalen hebben geluk.
Zowel dit mannetje als vrouwtje werden in deze spons geveegd
toen ze hele kleine larven waren,
samen met de piepkleine deeltjes van
eten waarop deze spons zich voedt.
Ze vonden elkaar en zijn sindsdien hier.
Nu zijn ze volwassen
en draagt het vrouwtje eieren.
Eenmaal uitgekomen, zullen de larven wegzwemmen doorheen de muren van de spons.
Maar de garnalen zullen nooit weggaan.
Dat kunnen ze niet.
Ze zijn nu veel te groot om te vertrekken op de manier waarop ze binnenkwamen,
en ongetwijfeld zullen ze langer leven hier dan dat ze zouden doen
als ze onbeschermd op het rif rondzwierven.
maar hoe een van de eenvoudigste van alle wezens, een spons,
zo een complexe structuur kan bouwen,
tot groot voordeel van de garnalen...
is een mysterie... en zeker een wonder.
Maar vandaag wordt hun tijdloze wereld gereduceerd tot puin.
Omdat overbevissing de oppervlaktewateren van de zeeën plundert,
beginnen schrobnetvissers de diepte te doorzoeken.
Nu liggen ontelbare riffen,
die hier duizenden jaren hebben gebloeid,
in puin.
Na verloop van tijd vergaat organisch materiaal op de zeebodem traag...
en produceert methaan.
In de Golf van Mexico
laten deze uitbarstingen ook een superzoute vloeistof vrij.
Pekel.
Vijf keer zwaarder dan zeewater,
het hoopt zich op in grote poelen op de zeebodem.
Het is moeilijk om het zicht te bevatten.
Een meer met geconcentreerd zoutwater, 15 meter diep
op de bodem van de zee.
Rond de randen ervan, misschien zelfs nog vreemder,
is er een overdaad aan leven.
Gigantische mosselen, die een eeuw lang kunnen leven en groeien,
pakken zich stevig samen,
en doen garnalen en springkrabben die zich rondom hen voeden, klein lijken.
Kuilalen, aaseters,
komen naar de oevers van het pekelmeer op zoek naar iets eetbaar.
Sommige wagen zich zelfs in de pekel.
Er te lang in doorbrengen
kan een paling een giftige schok geven.
Zijn enige hoop is om er bovenuit te stijgen.
Hij weet te ontsnappen.
Anderen hebben niet zoveel geluk.
De pekel balsemt hun lichamen...
en de slachtoffers va tientallen jaren
stapelen zich op aan de randen.
Maar delen van de diepte zijn nog vijandiger.
Op sommige plekken strekken gigantische kloven zich vele kilometers uit
over de oceaanbodem...
canyons die zich richting van het centrum van de aarde storten.
Scans van metingvaartuigen maken het mogelijk om grafisch een beeld
van dit enorm onderzees landschap te reconstrueren.
De diepste van allemaal, op bijna 10 kilometer,
is de Mariana Trog in de Stille Oceaan.
Zelfs Mount Everest zou erin kunnen verdwijnen.
Hier beneden, in deze diepe ravijnen,
werd ooit van gedacht dat niets dan ook zou kunnen overleven.
Maar er is zelfs hier leven...
een soort zeeslak.
Een zogenaamd "zeevarken".
Zij, en andere eenvoudige wezens, slagen om te overleven op
de minuscule hoeveelheden voedsel die hier afdrijven.
Zoals deze zeester,
zijn ze bestand tegen een druk equivalent aan 50 jumbojets
op elkaar gestapeld.
Een afstandsbediende camerasonde onthult
de meest buitengewone ontdekking van allemaal...
de etherische slakdolf.
Op acht kilometer diep,
is dit de diepst levende vis die tot nu toe werd ontdekt.
Niemand kon zich voorstellen dat een dier zo
complex als een vis zou kunnen bestaan
in dergelijke extreme druk.
Van de grootste diepten tot de bovenste limiet van
de Schemerzone, lijkt het erop dat nergens in de diepzee
leven van een of andere aard niet kan overleven.
En we denken nu dat de diepzee misschien wel
is waar het leven op aarde begon.
Hier, in een wereld verborgen in
de grootste geologisch kenmerk op aarde...
die middendoor de oceanen van de wereld loopt,
een onderwater bergketen, de hele wereld overspannend.
De Middenoceanische Richel.
In de Stille Zuidzee,
wordt de oceaanbodem verscheurd.
Meer dan drie kwart van de vulkanische activiteit op de planeet
komt voor in de diepte...
bijna volledig langs de Middenoceanische Richel.
Maar van dit titanisch geweld komt grote rijkdom.
Gassen en kokend water stromen omhoog door de spleten.
Mineralen die condenseren uit deze stralen bouwen grote schoorstenen op...
warmwaterkraters.
Deze, 30 meter hoog,
kreeg de naam Godzilla.
Verbazingwekkend weten we nu
dat ze net zoveel leven bevatten
als tropische regenwouden.
Op plaatsen zijn een half miljoen individuele dieren
samengepropt op één enkele vierkante meter.
Ze zijn voor hun voedsel volledig afhankelijk van bacteriën.
En die voeden zich van chemicaliën opgelost in de verzengende hete vloeistof.
Krabben consumeren de bacteriematten die hun schelpen bedekken.
Anderen onderhouden bacteriële culturen
eigenlijk in hun lichaam.
Garnalen dragen dergelijke culturen in hun monddelen,
maar dat is een strategie vol gevaar.
Om levensonderhoud te bieden voor deze microben
moeten de garnalen zich in de hete openingen smijten...
met het risico levend te worden gekookt.
In het laatste decennium
is het aantal ontdekte warmwaterkraters verdubbeld.
Elk heeft zijn eigen uniek karakter en gemeenschap.
Maar misschien bevindt de belangrijkste van
allemaal zich in de Atlantische Oceaan.
Het werd "De verloren Stad" genoemd.
Binnen zijn torens van 60 meter,
gebeurt er echt iets buitengewoon.
Onder extreme druk en temperatuur, worden koolwaterstoffen,
de moleculen die het basisonderdeel vormen van alle levende dingen,
spontaan gecreëerd.
Inderdaad, veel wetenschappers geloven nu
dat het leven op aarde misschien begonnen is
rond een kraterschacht als deze,
vier miljard jaar geleden.
We weten nu dat er diepzeeën zijn
op de manen van Jupiter en Saturnus.
Als leven kan bestaan onder dergelijke
extreme omstandigheden hier beneden,
dan zou het zeker kunnen bestaan
ergens daarbuiten.
Het team heeft meer dan 1.000 uur besteed aan filmen in de diepe oceaan,
het merendeel vanuit het onderzoeksschip Alucia en haar tweeling onderzeeërs,
Deep Rover en Nadir.
Hun meest ambitieuze missie was naar Antarctica,
in de hoop het leven te filmen op een kilometer diep,
iets wat nooit eerder werd geprobeerd.
We weten eerlijk gezegd niet wat we daar gaan vinden.
We gaan naar een plaats die nog nooit werd onderzocht.
Er zou niets kunnen zijn, er kan een tapijt vol leven zijn,
er kan er iets tussenin zijn. Wie weet?
Het is een enorm technische uitdaging.
De watertemperatuur kan hier min 1,8 graden Celcius zijn.
Niemand weet zeker hoe de onderzeeërs zullen omgaan
met deze extreme omgeving.
Oké. Goed, ik ga het opnemen. Oké.
Na slechts een half uur bij de eerste duik,
vormt er zich een plas op de bodem van de duikboot.
Orla bevestigt dat het zeewater is.
Ja, begrepen. Ik probeer gewoon deze plas water op te vegen,
en kijk dan of er nog meer komt.
Ze moeten het lek vinden en het snel repareren.
Ga je dat gooien over mijn...? - Ja.
Je bent op 450 meter in een kleine bubbel en er komt water binnen.
Dat is een half uur recht omhoog terug naar het oppervlak.
Je denkt erover na,
"Gaan we vollopen met water? En als het zo is, is er geen uitweg!"
Ja.
De duikbootpiloten zijn goed getraind voor spoedgevallen.
Geef ze gewoon door. - Ja.
Ralph vindt snel het lek en repareert het.
Hij deed het allemaal absoluut gewoon en normaal lijken en,
"Ik heb dit onder controle, maak je geen zorgen,"
en binnen de 20 minuten, deed hij het.
De wateren van de Antarctische Zeestraat zijn potentieel rijk
maar ook verraderlijk.
De Zeestraat is onheilspellend bekend als "IJsberg Steeg".
We moeten een plek vinden waar we de duikboten veilig op en neer
kunnen halen zonder dat er ijsbergen langs komen en hen omver kegelen.
Ik heb het gevoel dat het een beetje zal zijn zoals het spelletje Space Invaders.
Een kubus van één vierkante meter ijs weegt een ton.
Je begint dat zowat aan te zetten rond de bol, het is delicaat.
Het is als een groot Fabergé-ei.
Eén duik brengt hen omhoog naar de onderkant van een ijsberg.
ER zijn daarboven ijsbergen om de omvang van een kleine auto, en
dan zijn er ijsbergen zo groot als Hyde Park.
Enorm.
De omstandigheden kunnen hier in een oogwenk veranderen.
De kapitein heeft radiocontact met de duikboten.
Ja, begrepen.
We hebben momenteel enkele grote ijsbergen die het kanaal afkomen
en het lijkt erop dat ze op een ramkoers zitten.
De impact van twee botsende ijsbergen daarboven is duidelijk hoorbaar.
Dat is ijs.
Met daarboven botsende ijsbergen en het weer dat snel verandert,
worden de duikboten vlug teruggeroepen.
Alweer werden hun inspanningen gedwarsboomd.
Uiteindelijk zijn na twee weken, de omstandigheden precies goed.
Opnieuw probeert het team hun duik van 1.000 meter in de IJsberg Steeg.
Een uur na het verlaten van het oppervlak naderen ze hun doel.
999.
Controle, controle.
Dit is Nadir
op de bodem, diepte, één-nul-nul-nul meter.
Begrepen. - Diepte 1.000 meter.
Controle uit. Nieuw record!
Eerste bemande onderzeeër duik tot 1.000 meter in Antarctica!
Op de bodem van de oceaan, aan het einde van de wereld,
is de hoeveelheid leven die ze vinden, verbijsterend.
maar ze zijn evenzeer verbaasd om te vinden dat,
één kilometer onder het oppervlak,
ijsbergen nog steeds een gevaar zijn.
Rotsen kunnen er uit vallen als ze smelten,
en één landt recht voor de duikboot.
Ik denk niet dat veel mensen, die met onderzeeërs duiken,
ooit hebben overwogen dat grote stukken rots op hen konden terecht komen.
Het is, het is niet je normale risico.
Als hij de bol had geraakt,
is er een goede kans dat hij een mooi kras erop had gezet.
Als iets van 10, 15, 20 ton de duikboot had geraakt,
zou hij volledig vernietigd zijn geweest.
Maar bij de volgende duiken
leert het team dat het precies deze vallende stenen zijn
die de Antarctische diepzeebedding verrijken,
door het creëren van stevige ankerpunten voor het leven om te gedijen.
Bewijs dat de enige manier om de complexiteit en overvloed aan leven
volledig te waarderen in de diepte, is om daar zelf heen te gaan.
De volgende keer trekken we naar de bruisende koraalriffen.
Hier moeten dieren naar buitengewone uitersten gaan
om de concurrentie voor te blijven in deze overdrukke steden.