Eerder.
Mijn pijn, het wordt alsmaar erger.
Het zal zijn alsof je in een diepe slaap valt.
Oh, broer.
De Prins is een slimme, glibberige man. We werkten hem tegen waar we konden.
Al dat samenzweren. Hoe zijn we, verdomme, hier terechtgekomen?
De Prins zal zijn veldslag op Culloden Moor krijgen.
Het is de belofte van de geschiedenis.
Beloof mij dat als de tijd daar is je terugkeert door de stenen.
Ik beloof het.
Claire? - Frank, ik ben terug.
Ik draag het kind van een ander.
Ja, Roger? - Mag ik buiten gaan spelen, vader?
Ik geloof niet dat ik hem jou ooit eerder vader hoorde noemen.
Kinderen accepteren de wereld zoals die aan hen wordt gepresenteerd.
Ik wil dat wij samen zijn. - Ben je daar zeker van, Frank?
We voeden dit kind op als ons eigen. Van jou en van mij.
Vertaling: Het 'Outlander' Team www.Addic7ed.com
EEN LIBELLE IN BARNSTEEN
Goedemorgen, Mrs Peel. - Goedemorgen, Steed. De deur is open.
Een gewoon bezoekje?
Dat is het. Ik was in de buurt, ik dacht, ik wip binnen.
De koffie staat daar.
Niet genoeg flexibiliteit in de pols.
Het gewicht op de verkeerde voet.
Een vriendelijk verzoek.
Er is geen room. - De room...
staat in de keuken.
Je moet teruggaan naar onze gasten.
Ze blijven naar jou vragen.
Dank jullie allemaal dat jullie gekomen zijn.
Het zou veel betekent hebben voor mijn vader.
En als jullie hem kenden...
dan weten jullie dat hij niets aan het toeval overliet...
ook niet de toost bij zijn eigen wake.
'Op de Dood, de vrolijke oude magere Hein.'
'Laat onze glazen klinken. Als hij ze niet had ingeschonken, wed ik...
dat wij vanavond niet zouden drinken.'
De dominee. - De dominee.
Jouw vader was zo'n aardige man.
Ik denk altijd aan zijn gevoel voor humor. - Dank u.
De dominee hielp zoveel mensen.
Hij zal gemist worden. - Dank u.
Wilt u mij even excuseren? - Natuurlijk.
Roger, het spijt mij van jouw verlies. - Dank je. Het is fijn jou te zien.
Gecondoleerd. - Bedankt. Ik waardeer het.
Ik voel met je mee. - Dank je. Ik zie je dadelijk.
Tom, hoe is het met jou? - Niet slecht.
Luister, Roger, ik ben er voor je. - Dat waardeer ik. Bedankt.
Ben jij Roger Wakefield?
Ja.
Beslist. Dat ben ik. Ja.
Ik ben bang dat ik niet het genoegen had. - Roger.
Dat klopt.
Ik kan het niet geloven. Na al die jaren.
Het spijt mij, maar ken ik u?
Natuurlijk herinner jij mij niet.
De laatste keer dat ik jou zag was je ongeveer zeven of acht jaar oud.
Ik ben Claire Randall. Ik ben een oude vriendin van je vader.
Ik vond het jammer van zijn overlijden te horen. - Dank u.
Ik zie dat je mijn dochter ontmoette.
Eigenlijk niet, we zijn nog niet aan elkaar voorgesteld.
Brianna.
De dochter. - Een genoegen, Miss Randall.
We logeerden bij kennissen in Londen toen we het hoorden. Zijn hart, geloof ik?
Ja. Heel opeens.
Ik had hem met Kerstmis nog gezien en toen was hij in goede gezondheid.
Ik heb jouw vader lange tijd niet gezien maar ik mocht hem erg graag.
Pappie ook. - Ja, natuurlijk.
Mijn overleden echtgenoot, Frank, ze waren goede vrienden.
Randall. Frank Randall, natuurlijk.
Ik herinner mij u nu. Claire.
U bent verpleegster, als ik het mij goed herinner. - Ja, dat was ik.
Ik ben nu arts. - Ze is bescheiden. Ze is een chirurg.
Bree en ik zijn op bezoek vanuit de VS.
Ik dacht al dat ik een Amerikaans accent hoorde. - Boston, om precies te zijn.
Ze doet haar doctoraal in geschiedenis in Harvard.
Echt? Ik heb verlof van de geschiedkundige afdeling van Oxford.
Oxford. Indrukwekkend.
Werkt Mrs Graham nog steeds voor de dominee?
Ik zag haar niet. - Helaas is zij enkele jaren geleden overleden,
maar haar kleindochter Fiona loopt hier ergens rond.
Zoveel is hetzelfde...
en toch is het zo anders.
Er zijn hier veel herinneringen.
Willen jullie mij excuseren? Ik wil graag even rondkijken.
Voor de eerste keer in Schotland? - Ja.
Heb je veel tijd om de bezienswaardigheden te bekijken terwijl je hier bent?
We zijn alleen vandaag hier zodat moeder haar respect kon betonen.
We gaan vanavond terug naar Londen.
Dat is jammer. Het is een prachtig, ruig land.
Ik was altijd nieuwsgierig naar Schotland. Het was een speciale plek voor mijn ouders.
Roger? Neem mij niet kwalijk...
maar het is tijd om afscheid te nemen. De Browns gaan weg.
Ja, natuurlijk. Dank je, Fiona.
Wil je mij even excuseren? - Ja.
Mrs Graham had mij gewaarschuwd niet achter geesten aan te jagen,
en dat had ik niet gedaan. Maar nu ik hier was...
begonnen de geesten mij te achtervolgen.
Nogmaals bedankt. Dank je. Arthur, groeten aan je vrouw.
Sorry dat ze niet kon meekomen.
We moeten gaan. - Toch niet helemaal terug naar Londen?
Nee, we rijden zover als we kunnen en dan overnachten we ergens in een pub.
Er is hier plaats genoeg als jullie willen blijven logeren.
We willen ons niet opdringen. - Dat doen jullie niet.
Eigenlijk verwelkom ik het gezelschap. Het is een groot huis.
Dat klinkt beter dan aan de verkeerde kant van de weg rijden in het donker.
Trouwens, dan krijg ik de kans om de bezienswaardigheden te bekijken.
Ik hoorde dat het een prachtig, ruig land is.
Goed.
Zolang we geen belasting zijn. - Ik haal jullie koffers uit de auto.
De logeerkamers zijn... - Bovenaan de trap. Dat weet ik nog.
Ik kon niet slapen dus nam ik een whiskey.
Ik hoop dat je het niet erg vind. - Geen probleem.
Ik neem er ook een.
Dat is beter.
Ik viel hem jarenlang lastig dat hij wat moest weggooien en de rotzooi moest opruimen.
Nu kan ik er zelf geen afstand van doen. - Er ligt hier een hoop geschiedenis.
Niet alleen van de familie maar ook van Schotland.
De universiteit van Inverness vroeg mij of ik zijn bibliotheek aan hun archief wilde schenken.
Ik weet niet zeker of ik alles zal weggeven.
Hij was erg trots op enkele zeldzame edities over Prins Charles Stuart en de Slag bij Culloden.
Culloden.
De laatste veldslag van '45.
Mijn voorouders vochten en stierven daar.
Echt waar? - Ja, mijn echte naam is Roger MacKenzie.
Mijn ouders waren Jerry en Marjorie MacKenzie.
De dominee adopteerde mij nadat zij gedood werden in de Tweede Wereldoorlog.
MacKenzie.
Ik kende vroeger een hoop MacKenzies...
lang geleden. - Die naam komt hier veel voor.
Mag ik je iets persoonlijks vragen?
Hoe deed je het?
Uiteindelijk afscheid nemen...
van die ene persoon waar je het meest van hield?
De waarheid is dat ik nooit goed was in afscheid nemen...
maar dat is het nare eraan, niet dan?
Of je afscheid neemt of niet...
ze zijn weg, en...
je moet zonder hen doorleven.
Omdat dat is wat zij zouden willen.
Bedankt voor de whisky.
Goedenacht, Roger.
God, wat lijk je op hem.
Ik zeg u, het leger is niet klaar voor een veldslag vandaag.
We moeten ons terugtrekken voordat de Britten hun voordeel inzien en ons vernietigen.
Jij bent mijn Thomas.
Het was de apostel Thomas die twijfelde aan de Heer die verrezen was uit de dood.
Niet totdat hij de wonden voelde...
zijn vingers in de gaten duwde waar de spijkers hadden gezeten.
De Heer sprak tot hem, 'Omdat je zag, geloof je,
'maar gezegend zijn zij die niet zagen en toch geloven'.
Maar vandaag is de dag, James.
En geloof mij, voordat deze dag voorbij is maak ik een gelover van jou.
Het is een zegen...
dat Colum deze zwarte dag niet hoeft mee te maken.
Het is de Prins.
De slag bij Culloden gaat vandaag gebeuren, zoals de geschiedenis het voorspelde.
De uitkijkposten zagen de voorhoede naderen, op vier mijl afstand.
Cumberland heeft zijn kampement opgebroken.
Zijn leger marcheert aan de zuidelijke kant van Kildrummie Moss.
Ga naar binnen. Informeer Lord George.
Er kan nog één ding gedaan worden.
Eén mogelijkheid.
En dat is?
Niet hier.
Fort William. Gebouwd in de 1600's.
De Gaelische naam is 'An Gearastan Dubh', 'Het Zwarte Fort.'
Het werd door de Britten gebruikt als commandopost en gevangenis,
bedoeld om de wilde clans en de rondzwervende barbaren te controleren.
Militaire historie is niet echt mijn specialiteit.
Die van jouw vader wel, toch?
De dominee heeft een paar van zijn boeken in de bibliotheek.
Een van mijn vroegste herinneringen is dat ik een softijsje laat vallen
op de wallen van Fort Ticonderoga,
terwijl hij verhaalde over de heldendaden van Ethan Allen
en de Green Mountain Boys. - Ethan Allen?
'Het spijt mij dat ik slechts één leven te gev... - Nathan Hale.
Normale fout.
Quote nooit Amerikaanse geschiedenis tegenover een Amerikaan.
De Onafhankelijkheidsoorlog is bijna een Bijbeltekst in Boston.
Met George Washington als de Messias...
en zonder twijfel Benedict Arnold als Judas.
Benedict Arnold is een onbegrepen historisch figuur.
Ik dacht dat je niet van militaire historie hield.
Wij Randalls zijn een zeer gecompliceerde clan, laddie.
Dat is absoluut het ergste accent dat ik ooit hoorde.
Herinner jij je mijn vader goed?
Stukjes en beetjes.
Hij was altijd goed gekleed.
Hij droeg zijn hoed over één oog, erg zwierig.
Hij leek erg vriendelijk. - Dat was hij.
De vriendelijkste man ter wereld.
Jouw moeder lijkt ook erg vriendelijk.
Mijn moeder leeft in een andere wereld.
Deze plek bezorgt mij de rillingen. - En met reden.
Veel Schotse gevangenen werden hier gegeseld.
Er werd hier een hoop bloed vergoten.
Mijn vader bouwde dit huis, weet je.
Zijn bloed en zweet zitten in die steen.
Speel jij met de appels? Hoe heet jij?
Dit is mijn kleine Jamie. Dit is jouw oom, Mo chridhe, die waar je naar genoemd bent.
Gefeliciteerd, jouw mooie kleine meid...
Kleine Margaret Ellen Murray. Het was de naam van mijn grootmoeder.
Claire, Claire, ze zijn klaar.
Ze zijn gigantisch. - Mijn hemel.
Je had gelijk dat je zei dat we ze moesten planten.
Het voelt aan alsof ik hier thuishoor.
Ik wist dat je hier bij mij hoorde sinds de eerste keer dat ik je zag.
'Kom en laat ons leven, mijn liefste.
Laat ons liefhebben en niet angstig zijn.'
'Laat er dan amoureuze kussen zijn...'
'op onze lippen, voor altijd...'
'1000 maal en 100 meer...'
'100 maal en 1000 meer.'
Deze veldslag, deze oorlog, alles dat staat te gebeuren...
is allemaal afhankelijk van Charles.
Aye.
Wat als hij nu zou sterven?
Nu op dit moment.
Dan zou de veldslag niet gebeuren en de opstand zou met hem sterven.
Christus. - Ik heb dit.
Het is gele jasmijn en het is giftig.
Dat is wat Colum gisteravond nam. - Colum?
Hij smeekte me. Hij wist dat zijn tijd gekomen was.
Hij nam zijn eigen leven? Claire, dat is een doodzonde.
Hij wilde een snelle en vredige dood en die gaf ik hem.
Charles lijd al weken aan scheurbuik en ik
behandel hem regelmatig met drankjes. Ik kan het in zijn thee doen.
Charles Stuart doden?
Het lijkt...
alsof je in een diepe slaap valt.
En hij zou het nooit weten?
Niemand zou het ooit weten.
Heb jij een herinnering aan een gebeurtenis die gebeurde
met mijn ouders toen zij hier waren?
Hoe bedoel je, 'gebeurtenis'? - Er is iets belangrijks tussen hen gebeurt
toen zij bij jouw vader logeerden. - Ik was maar een kleine jongen.
Ik herinner mij niet alle details, maar...
het staat mij bij dat Mrs Graham stond te huilen in de gereedschapsschuur.
Er lagen een hoop gebroken dingen,
en ik geloof dat ze zei dat jouw vader zijn beheersing was verloren en alles kapot gooide.
Mijn vader gooide... - Ja, maar dat was niet de reden
waarom ze huilde. Dat weet ik zeker.
Mijn vader kon zeker boos worden...
maar dat hield hij verborgen. Wanneer was dat? Welk jaar?
Jouw moeder zei dat ik zeven of acht was toen ze mij voor het laatst zag, dus...
dat moet in 1947 of '48 zijn geweest.
Mijn vader had een...
kluisje op de bovenste plank van zijn kast.
Ik wist waar de sleutel lag, dus...
opende ik het op een dag.
Er lagen brieven in van jouw vader. Het meeste was academisch spul, maar...
er was een andere brief.
De dominee had het over een gebeurtenis waar mijn ouders bij betrokken waren,
en de manier waarop hij er over schreef liet mij voelen dat het belangrijk was,
misschien iets afschuwelijks. Beslist niet iets waar hij op papier over wilde uitweiden.
Om de een of andere reden maakte het mij bang.
Ik legde de brief terug in het kluisje, sloot het af en keek er nooit meer naar.
Mijn vader hield een dagboek bij.
Elke avond na het eten schreef hij er in.
Er staan dozen in de opslagbox, als je het niet erg ving om vies te worden.
Vies boeit mij niet. Je zou mijn slaapkamer moeten zien.
Dat klonk verkeerd.
Nee. Maar ik snap wat je bedoelt.
Ik trok de opeenvolgende eigenaren na
voor het grondstuk dat bekend staat als Lallybroch of Broch Tuarach
en heb dit gevonden.
Het is het vroegste document dat wij in onze dossiers hebben.
Een overdrachtsakte waarbij het eigenaarschap werd overgedragen
van James Alexander Malcolm MacKenzie Fraser
naar James Jacob Fraser Murray.
Het eigendom werd in 1745 overgedragen,
met als getuigen Murtagh Fitzgibbons Fraser
en Claire Beauchamp...
Het is een beetje bevlekt maar ik geloof dat haar tweede naam ook Fraser is.
Ja...
dat denk ik ook.
En daarna? - Verschillende Murrays, lijkt het.
Het eigendom bleef voor vele generaties in de familie.
Ik maakte een kopie voor u dus u mag deze houden.
Dank u.
Nog één ding. Is het mogelijk een genealogisch onderzoek te doen?
Aye, wat is de naam? - Roger MacKenzie.
Hoe was je afspraakje? - Het was geen afspraakje.
Je moet toegeven dat hij er goed uitziet en intelligent is.
Niet te vergeten een mooie fysiek. - Wie heeft het hier over 'fysiek'?
Stop.
En natuurlijk zijn er die blauwe ogen. - Misschien moet jij met hem afspreken.
Waar gingen jullie heen? - Fort William. Ben jij daar geweest?
Eén keer. Ik gaf er niet veel om.
Wat heb jij vandaag gedaan?
Wat door de stad gezworven.
Naar plekken waar jij en pappie zijn geweest? - Sommige.
Mis je hem?
Natuurlijk.
Soms lijkt het dat je dat niet doet...
of dat je zelfs van hem hield.
Dat is nogal iets om te zeggen.
Deed je dat? Van hem houden?
Dat deed ik.
Vergis je niet.
Dit is een koelbloedige moord die je wil begaan.
Om een slachting te voorkomen.
Als we de Prins doden nemen we één leven om duizenden te redden.
Jamie.
Lord George verzoekt om jouw aanwezigheid bij de oostelijke dijk. Je moet onmiddellijk komen.
De mannen moeten de linies formeren. - Aye, ik ben onderweg.
Het moet dan snel gebeuren.
Ik kan het nu in zijn thee doen en het hem geven.
Jij ondankbare klootzak.
Jij vuile, hoererende heks.
Ik heb een afspraak met de curator op de eerste verdieping.
Het duurt niet lang, dan kunnen we...
aan het uitgraven van de dagboeken van de dominee beginnen.
Geen probleem? - Ja, natuurlijk, ik kijk wat rond.
Wij kunnen hen niet langer toestaan dat hun visie die van ons bepaalt.
Toen Schotland met Engeland werd verenigd onder één kroon,
was dat het begin van het einde voor ons.
We verloren meer dan onze onafhankelijkheid.
We verloren onze bezieling.
De regering in Westminster, de bankiers in de stad...
de kranten van Fleet Street...
stalen ons geld.
Onze stemmen...
onze toekomst.
Waar zijn de heersers van vroeger...
die wisten hoe ze voor hun mensen moesten zorgen?
De koningen die legendarisch werden...
Arthur van Wales, Richard Leeuwenhart...
Prins Charles Edward Stuart...
Onze Bonnie Prins.
We hebben allemaal over de Slag bij Culloden gehoord.
Maar stel je eens voor...
hoe anders Schotland vandaag zou zijn
als we hadden gewonnen.
Waar is onze Bonnie Prins Charlie vandaag?
Ik ben...
Bonnie Prins Charlie.
Jullie zijn Bonnie Prins Charlie.
Wij zijn Bonnie Prins Charlie.
Aye. Schotland.
Dank je wel. - Bedankt.
Ik vond je toespraak leuk,
maar was het niet de Schotse koning James VI die de kronen verenigde?
En koningin Anne, zijn Schotse kleindochter, die de Acts of Union ondertekende?
Aye, maar Anne werd Anglicaans opgevoed
en was al onder de invloed van Westminster.
Prins Charles en zijn vader Koning James wilden dat ongedaan maken.
Het klinkt alsof ze de ene koning voor de andere zouden inruilen.
Charles was katholiek en een Schot.
In tegenstelling tot de Duitse Geordie en de Hannovers lag zijn loyaliteit bij ons.
Misschien.
Jij bent een Amerikaanse. Ben je een student hier?
Brianna Randall. Alleen op bezoek.
Waarom ben je hier? - Ik ben een geschiedenisstudent.
Ik kijk graag hoe geschiedenis wordt gemaakt. - Daar ben je.
Roger Wakefield. - Gillian Edgars.
Er is straks nog een grote bijeenkomst, hier in de buurt.
We zullen geschiedenis maken.
Tot ziens.
Hij was een grote kerel, hè?
In het echt was hij niet zo groot.
Hij had groot kunnen zijn. Hij had de naam, de zaak,
de steun van goede mannen die bereid waren hun leven voor hem te geven.
Ze namen een idioot en ze maakten een held van hem.
Wat is dit wat hierin ligt?
Dat weet ik niet zeker. Het lijkt op een libelle.
Dougal. Het is niet wat je denkt, man.
Nee? Niet wat ik denk?
Die vrouw zet je aan tot laffe moord.
De moord op jouw Prins. - Nee.
Dougal, je moet luisteren... - Hou je mond dicht.
Ik wist dat je een verrader was sinds ik je de eerste keer zag.
Rustig aan.
Zie je, Jamie...
je plaatst je vertrouwen in iemand, weet je?
En dat geef je hen...
dat geef je hen met hart en ziel
en dat jij dan de moord op onze geliefde Prins beraamt...
Nee, Dougal... - Christus.
Ik word nog liever opgehangen, opgerekt en gevierendeeld.
Jamie.
Jij hebt ons zonet verraden. Dat heb je. Ons allemaal.
Jouw volk.
En wat nog veel erger is...
je verraadde Schotland. - Nee.
En jij. Jij bent niets anders dan een liegende slet
die een man aan zijn pik naar zijn ondergang leidt,
met jouw klauwen diep in zijn ballen. - Claire is mijn vrouw.
Je spreekt niet slecht over haar, ook al ben je kwaad.
Kwaad?
Kwaad? Nee.
Wat jij mij aandeed... we zijn voorbij kwaad.
Je bent moe, Dougal. Verkleumd en hongerig.
Ga nu.
Nee.
Claire.
Jamie, kom bij me en ik dood je snel vanwege je moeder.
Dougal, we kunnen hierover praten.
Blijf liggen. Blijf.
Het spijt me, oom.
Hoelang geleden was hier iemand voor het laatst? - Jaren, denk ik.
Zijn dit zijn dagboeken?
Aye.
Aye, als er hier iets in staat over wat er gebeurde
in 1948, moeten we het kunnen vinden.
Wat was dat?
Waarschijnlijk een rat. Hier, pak aan.
Dan wordt je niet verrast. - Daar is het te laat voor.
Heb je liever dat ik een rattenvers uitspreek? - Een wat?
Een rattenvers.
Een oud Schots gebruik. Als je ratten in je huis had,
kon je ze verjagen door voor hen te zingen en hen te vertellen dat er niets te eten was
waar ze waren en hoe goed het ergens anders was. - Je maakt een grapje, toch?
Julie ratten, jullie zijn met teveel...
Als jullie overvloedig willen eten dan moet je gaan, dan moet je gaan.
Ga en vul jullie buiken. Blijf niet en knaag niet aan mijn laarzen
Ga, jullie ratten, ga.
Dat verzon je. - Duidelijk.
Een goed rattenvers moet altijd...
origineel zijn.
Na die uitvoering zou er geen rat in kilometers omtrek mogen zijn.
Randall.
Daar is pas een erfstuk voor jou.
Een aanstellingsbrief van het leger, ondertekend door Zijne Majesteit, Koning George II.
Gedateerd 1735.
'Jonathan Wolverton Randall.' Ik weet nog dat pappie het over hem had.
Hij is een van onze voorouders.
Hier is een brief van jouw vader.
De dominee deed onderzoek naar de kapitein...
en mijn vader zei hem ermee op te houden.
'Hij is niet de man die ik dacht.' - Vreemd.
Laten we deze dozen naar de bibliotheek brengen.
Oh, God. Oh, Christus. - Rupert.
Ik zou mijn goede oog eruit rukken als ik dit niet had hoeven zien.
Maar gezien heb ik het. - Aye, dat klopt.
Wacht. Ik vraag één dienst van je.
Geef me twee uur.
Er zijn wat zaken die ik moet regelen. Begrijp je dat?
En dan?
Dan kom ik terug en zal mij verantwoorden voor wat ik deed.
Ik geef je mijn woord. Twee uur.
Schenk mij die voordat je praat.
Vanwege de herinnering aan de vriendschap die ik ooit voor je voelde...
die je nu net zo zeker vermoorde als je mijn chieftain vermoordde...
ik geef je twee uur...
en dan vervloek ik jouw ziel naar het vagevuur.
Je ziet hoe vlak, onbeschut en zompig is.
Het Hooglandse leger was volledig blootgesteld,
en toen stormden ze het vuur in van musketten,
kanonnen en mortieren.
Het ging heel snel en was heel bloedig.
Culloden betekende het eind van de clans
en het eind van de Hooglandse manier van leven.
Bent u een Fraser?
Ja. Dat ben ik.
Ik zwoer dat ik nooit een voet zou zetten op deze afschuwelijke plek...
maar hier ben ik...
en jij bent hier ook.
Jouw gebeente tenminste.
Ik ga niet huilen...
Omdat jij dat niet zou willen,
en trouwens...
ik kom met goed nieuws.
Je hebt een dochter, Brianna.
Vernoemd naar jouw vader...
zoals ik beloofde.
Jamie, ik...
was kwaad op je...
voor zo lang.
Je dwong mij te vertrekken en een leven te leiden...
dat ik niet wilde.
Maar je had gelijk, verdomme.
Brianna was veilig...
en geliefd en goed opgevoed.
Maar soms...
als ze zich omdraaid en het licht op haar rode haar valt of...
ik haar zie glimlachen in haar slaap...
beneemt het mijn adem.
Omdat ik jou zie.
Ze werd geboren...
om 7.15...
op een regenachtige Boston ochtend.
Dat is alles.
Alles dat ik mij kan herinneren.
Zie je? Geen tranen.
Ik wed dat je dacht dat ik dat niet kon, niet?
Die dag bij Craigh na Dun...
We zeiden heel veel...
maar er was één ding dat ik niet zei.
Niet kon.
Dat deed ik 20 jaar niet.
Maar ik ben hier...
en nu is het tijd.
Tot ziens, Jamie Fraser.
Mijn liefde.
Rust zacht, soldaat.
'Ontvoerd door de elfjes'?
'Claire Randall, vrouw van de bekende geschiedkundige Frank Randall...
'Vakantie in Inverness. Auto gevonden.
De politie dacht dat ze mogelijk vermoord was'.
Duidelijk niet. Ze kwam terug. - Drie jaar later.
'Mysterieus rondzwervend, gekleed in vodden, gedesoriënteerd, onsamenhangend'.
Ik denk dat we jouw 'gebeurtenis' vonden.
En het dagboek van de dominee? Misschien schrijft hij er meer over.
Weet je zeker dat je dit wil doen?
Je vind het misschien niet prettig wat je vind. - Ik wil de waarheid.
Ongeacht wat.
Daar ben je. Wil je wat thee?
Wat ik wil weten is wat je precies hebt gedaan de afgelopen twee dagen.
Zoals ik al zei, ik heb alleen... - In de stad rondgedwaald, kruiden verzameld.
Is dat alles?
Wat is er aan de hand, Bree? - Zag je hem?
Wie? - Mijn vader.
Zag je mijn vader? - Wat is dat voor een vraag?
Niet pappie. Nee, hij is dood. Dat weet ik.
Ik heb het over mijn vader, de man waar je een verhouding mee had.
De man waar je drie jaar mee doorbracht.
Bree.
Het is gecompliceerd. - Nee, het is eigenlijk heel eenvoudig.
In de krant stond dat jouw 'miraculeuze terugkeer' in april 1948 was.
Ik werd in november '48 geboren.
Ik deed het rekensommetje en het blijkt dat je drie maanden zwanger was
toen de elfjes jou terugbrachten naar pappie.
Bree...
Ik vond nog iets anders in de brieven van de dominee.
Niet zeker wat het betekent, maar...
Het spijt me. Ik moet jullie... - Nee, blijf.
Het is jouw huis en jij loog tegen niemand.
Ik denk dat we privé moeten praten. - Hij is mijn vriend en hij blijft.
Goed.
Maar ik denk dat je moet gaan zitten.
Ja.
Er was een andere man.
En ik hield heel veel van hem.
En ja...
hij was jouw echte vader.
Je loog.
Mijn hele leven loog je tegen mij.
Frank wilde niet dat je het wist. - Durf niet hem de schuld te geven.
Hij wilde jou als zijn eigen opvoeden en ik stemde daarmee in.
Daarom verhuisden we naar Amerika.
Zodat we dit achter ons konden laten.
Totdat je een excuus vond om naar Schotland te gaan?
Is dat waarom wij hier zijn?
Zodat ik een verrassingskennismaking kan hebben met mijn echte vader?
Nee.
Dat is sowieso niet mogelijk.
Omdat hij geen interesse heeft om zijn dochter te ontmoeten?
Omdat hij dood is.
Ik beloofde Frank dat ik jou niet over hem zou vertellen...
dus 20 jaar lang, heb ik...
heb ik zijn naam niet hardop uitgesproken.
Maar nu weet je het...
en moet ik jou over hem vertellen.
Over jouw echte vader.
Jamie Fraser.
Ik wil niets over hem weten.
Niet één ding.
Bree. Brianna.
Je zei tegen mij dat je de waarheid wilde, ongeacht wat.
Dit is het.
Het belangrijkste...
Jamie hield heel veel van jou.
Ook al heeft hij jou nooit gezien...
hij hield met heel zijn hart van jou.
Hij zou jou hebben opgevoed.
Als het niet was...
vanwege de slag om Culloden.
Ik doodde Dougal MacKenzie.
Ik kan niet zeggen dat ik niet verrast ben, alleen dat het zolang duurde.
Wat nu?
Wat is dat? - Een overdrachtsakte.
Het draagt het eigenaarschap van Lallybroch over naar James Jacob Fraser Murray.
Je geeft het aan jouw neefje. - Aye.
Dit beschermt Lallybroch en houdt het landgoed in de familie, veilig voor de Kroon,
om beheert te worden door Jenny en Ian totdat de kleine Jamie oud genoeg is.
Maar het is een jaar geleden gedateerd. - Aye, vóór de opstand, voordat...
ik een verrader werd.
Ik heb de handtekening van twee getuigen nodig.
Haal inkt en een veer voor je meester, jongen. Schiet op. Ga.
Moet ik het naar Jenny brengen? - Nee, dat laat ik Fergus doen.
Ik, Milord? - Aye, jij moet naar Lallybroch rijden.
Je vertrekt nu.
Dit moet zonder oponthoud naar Madame Murray.
Het is meer waard dan jouw of mijn leven.
Ik wil u niet verlaten, Milord.
Ik weiger. - Je moet.
Niet alleen vanwege de akte, maar ongeacht wat hier vandaag gebeurt
het is belangrijk dat iemand het zich herinnert. Begrijp je dat?
Ik zal niet falen, Milord. - Ik weet dat je dat niet zal doen.
Hoelang heb je erover gedaan dit verhaal te verzinnen?
Nee, ik weet dat dit krankzinnig klinkt, maar...
Dacht je echt dat ik dit sprookje zou slikken?
Denk je dat ik nog steeds vijf jaar ben?
Het is geen sprookje, Bree.
De man waar ik mee opgroeide, die 20 jaar van mij hield, is niet mijn vader.
Mijn echte vader is een roodharige kerel van twee meter lang
in een kilt uit de 18de eeuw?
Wat is er met jou aan de hand? - Luister naar me. Frank was jouw vader
op elk mogelijke manier behalve één.
Hij heeft jou niet verwekt.
Jamie en ik deden dat.
Je bent net hem.
Je haar, je manier van doen.
Hij zou van je hebben gehouden en je hebben opgevoed als...
Als de slag om Culloden er niet was geweest?
Mijn God, stop. - Het is waar. Hier.
Kijk hiernaar.
Hier. De akte van Lallybroch.
Claire Beauchamp Fraser. Dat is mijn meisjesnaam, mijn handtekening.
Geef het gewoon toe Geef toe dat je niet perfect bent.
Geef toe dat je iemand anders neukte terwijl je met pappie was getrouwd,
net als zoveel andere verveelde huisvrouwen. - Ik was niet verveeld,
en wat Jamie en ik hadden was heel wat meer dan neuken.
Hij was de liefde van mijn leven.
Waarom doe je dit?
Bree, ik...
Ik doe dit...
omdat het de waarheid is.
Slechts twee mensen weten wat de echte waarheid is...
en één van hen is dood.
Jammer genoeg is dat niet jij.
Je stopt nergens voor, behalve om te slapen.
Als je dat doet, verstop jezelf goed.
Je bent nu een soldaat, mon fils. Ik hou van je als mijn zoon.
Als onze eigen zoon.
Dat betekent niets.
Ik weet niet wat het betekent, om eerlijk te zijn,
maar de dominee dacht duidelijk dat het iets betekende.
Ze is krankzinnig. Dat is het enige dat ertoe doet.
Wordt niet kwaad op mij maar...
die overdrachtsakte zag er authentiek uit.
Dus een of andere vrouw in 17-zoveel
had dezelfde naam als zij...
of ze las over iemand en fantaseert nu dat dat haar eigen leven was.
Wat als haar verhaal klopt?
Blijf zo doorgaan en ik wordt kwaad op je.
Je zei dat je nooit echt een band had met je moeder,
dat zij in een andere wereld leefde.
Misschien probeert ze je die wereld te laten zien.
Jij gelooft dus dat ze 200 jaar terug in het verleden reisde?
Door een steen? - Het is niet van belang of ik het geloof.
Zij gelooft het.
Ik zeg alleen dat we ervoor moeten openstaan.
Zullen we in plaats daarvan een rekening openen?
Sinds ik aankwam was ik omringd door geesten.
Het gezicht was onmiskenbaar, Geillis Duncan.
Ik herinnerde mij de datum die ze mij vertelde tijdens het heksenproces,
het jaar dat ze door de stenen kwam.
1968.
Dit was geen geest. Geillis was hier...
een jongere versie van haar, maar ze was hier.
Hallo, ik ben op zoek naar Gillian Edgars.
Woont zij hier? - Aye.
Wat wil je van haar? - Ik ben een vriendin van Gillian, Claire Randall.
Jij moet... - Greg.
Haar echtgenoot.
Ik ben niet lang in de buurt. Weet je waar ze is?
Ik zou graag gedag willen zeggen. - Aye.
Ze is waarschijnlijk bij de Rozen, maar ik... Ik hield het niet bij.
Slainte.
De Rozen?
De Witte Rozen van Schotland? - Aye.
Aye, verdomde nationalisten.
Ze brengt al haar tijd door in het Instituut...
dag en nacht, besteed al mijn geld aan cursussen.
Folklore noemen ze het.
Ze schreef miljoenen notitieboekjes vol met haar bevindingen.
Waarom niet leren te typen?
Ga werken als je je verveeld, dat is wat ik tegen haar zei.
Dus ging ze weg. Dat is nu weken geleden.
Zei je dat ze al weken weg is?
Aye. Dat is wat ik zei.
Mocht je Gilly zien, zeg dat ze naar huis komt.
Zeg tegen haar dat ik van haar hou.
Natuurlijk.
Eerlijk, deze pub is er al sinds 1820 en...
Gillian, hoi. - Je miste een fantastische bijeenkomst vandaag.
Het spijt me dat we die misten. Roger en ik namen net een whisky.
Aye. Het was een vreemde dag vandaag. - Mijn moeder is krankzinnig.
Een gedachte die overal door dochters wordt gedeeld.
Misschien zie ik je weer bij een volgende bijeenkomst.
Ik ben bang dat ik vanavond vertrek om...
de zaak verder te helpen.
Maar hou niet op met moeilijke vragen te stellen. Zo veranderd de wereld.
Urenlang las ik Geillis' notitieboekjes.
Ik probeerde de ingewikkelde pagina's te begrijpen.
Er stonden formules in over de wetenschap van tijdreizen.
In tegenstelling tot mijzelf had Geillis zich voorbereid op haar reis.
Ik stond perplex te lezen dat ze geloofde dat er een menselijk offer nodig was
om door de stenen te reizen en edelstenen om je te beschermen en te leiden.
Van wat ik eruit kon opmaken...
was Geillis van plan binnenkort via Craigh na Dun over te steken.
Helaas wist ik hoe die reis zou eindigen...
met Geillis brandend op een brandstapel in Cranesmuir.
Ik moest proberen haar tegen te houden.
Verzamel de Frasers van Lallybroch en breng ze hier vandaan.
Er zal een chaos zijn op de heide, met troepen en paarden die overal heen gaan.
Niemand zal jullie tegenhouden met de Britten in zicht en met de veldslag op het punt van beginnen.
Zeg dat de opdracht van mij afkomstig is en ze zullen je zonder meer volgen.
Leid ze de heide af en weg van de veldslag.
Wijs ze de weg naar Lallybroch en naar huis.
Weet je dat zeker? - Aye.
Deze veldslag is al verloren.
Ongeacht hoe rechtmatig, hij was al vanaf het begin verdoemd.
We hebben alles gedaan wat we konden maar nu is het voorbij.
Ik laat mijn familieleden niet voor niets sterven.
En wat ga jij doen?
Ik breng Claire in veiligheid.
Dan kom ik terug...
terug naar Culloden...
en vecht tot het voorbij is.
Ik leid jouw mannen naar veiligheid en wijs ze de weg naar huis.
Maar weet dit, als je terugkomt...
ben ik hier om aan jouw zijde te vechten. - Nee.
Nee, ik zei net dat ik je niet voor niets zou laten sterven.
Dat zal ik niet.
Ik sterf samen met jou.
Ik wil geen ruzie maken.
Laten we het erover eens zijn dat ik een vader heb...
die niet pappie is.
Ik wil het niet hebben over jouw tijdreiswaanvoorstelling,
maar ik wil wel meer weten over deze...
Jamie Fraser.
Vertel mij over hem. - Natuurlijk.
Goed.
Hij was groot...
en had rode haren, net als jij.
Zijn vaders naam was Brian, daar komt jouw naam vandaan.
Hij sprak Frans en speelde heel graag schaak.
Hij had een zus, Jenny, die jouw tante is...
Het zou te lang duren...
om je alles over hem te vertellen.
Maar ik beloof dat ik dat zal doen.
Vandaag bezocht ik zijn graf op Culloden Moor
en ik vertelde hem alles over jou... - Hier raak je mij kwijt.
Het was niet mijn bedoeling verliefd te worden.
Ik vocht ertegen.
Maar ik kon niet ontkennen wat ik voor hem voelde.
Ik probeerde het...
maar ik kon het niet.
Het was het meest krachtige dat ik...
ooit voelde in mijn leven.
Hoe is het met haar?
We praten tenminste.
Een verbetering ten opzichte van schreeuwen.
Ken jij Gillian Edgars? - Niet echt.
Ik weet dat ze dat aan Brianna gaf na... - Ontmoette Brianna haar?
Ja. - Gillian is fantastisch.
Ze overdrijft een beetje met dat Schotse nationalistische gedoe, maar...
ik vond haar aardig. - Weet je waar ze nu is?
Nee. Waarom? - Ben je daar zeker van?
Ik moet haar vinden. Het is belangrijk. - We kwamen haar net tegen in de pub.
Ze zei dat ze vanavond zou vertrekken.
Iets over ergens naartoe gaan om 'de zaak te helpen'.
Het klonk niet alsof ze terugkomt.
Ze gaat door de stenen.
Daar gaan we het niet weer over hebben.
Gillian Edgars is Geillis Duncan van het heksenproces. Dit is haar.
Zij redde mijn leven en als ik haar kan tegenhouden,
door de stenen te gaan kan ik misschien hetzelfde voor haar doen.
Behalve dat het niet kan.
Waarom niet?
Vanwege jou. - Mij?
Toen jij mij vertelde dat je een MacKenzie was...
zocht ik jouw stamboom op.
Jouw bet-over-over-overgrootouders waren William en Sara MacKenzie.
Zij konden geen kinderen krijgen dus kregen ze er een om als hun eigen kind op te voeden.
Dat kind was van Dougal MacKenzie en Geillis Duncan.
Jij zegt dus dat mijn voorouders eigenlijk...
de krijgsleider en de heks waren?
Sleep Roger niet hierin mee.
Hij heeft hetzelfde recht als jij om te weten wie hij is.
Als dit allemaal waar is moeten we haar tegenhouden, niet?
Als zij teruggaat om levend verbrand te worden. - Je houdt me voor de gek.
Maar wat als zij nooit teruggaat, nooit Dougal MacKenzie ontmoet...
nooit haar kind krijgt?
Wat als jij nooit geboren wordt? - Hoe kan ik niet geboren worden? Ik ben hier.
Ik kan niet zomaar verdampen. - Ik weet ook niet hoe dit werkt.
Roger, je gelooft dit toch niet?
Ik weet het niet. Maar voor de zekerheid...
moeten we haar vinden. Haar tenminste waarschuwen. - Ja, ik kan haar waarschuwen...
dat zij geen aandacht trekt in het verleden. - Zie je wat hier gebeurt?
Roger, je voedt haar waanvoorstellingen.
Brianna.
Misschien doe ik dat.
Maar dit kan onze kans zijn het haar onder ogen te laten zien.
Haar wat onder ogen laten zien? - Gillian.
Eens kijken wat Gillian hierover zegt. - En wat als Gillian zo gek is als ze lijkt?
Wat als zij echt denkt dat je door massieve steen naar het verleden kan reizen?
Dan zien we haar misschien haar hoofd tegen een blok graniet van vijf ton slaan.
Hoe dan ook, dit geeft ons de kans hier een eind aan te maken.
Oké. - Ik pak mijn sleutels.
Waar gaan we heen? - Red Jamie zal niet ver komen, maar jij...
jou kan ik redden en dat ga ik doen.
We kunnen samen weggaan. Nu. We kunnen ergens heen zeilen.
Het land is in oproer. De havens zijn gesloten.
Ik ben niet bang om te sterven, Sassenach. Een musketkogel, misschien een zwaard.
Het is beter dan de strop of de wraak van de MacKenzies.
Ik ben al dood dus kies ik het slagveld.
Nee, dan blijf ik hier bij jou. - Nee, dat doe je niet.
Na het heksenproces...
als ik op de brandstapel naast Geillis had gestaan, had jij mij dan achtergelaten?
Jou achterlaten? Ik zou met jou naar de brandstapel zijn gegaan...
naar de hel en verder als het zover was gekomen, maar ik droeg niet jouw kind.
Dat kun je niet weten.
Het is veel te vroeg. Het... - Sassenach, je was nog geen dag te laat
met je periode sinds je mij in jouw bed nam,
maar het is nu al twee maanden.
Hield je het bij?
Tijdens die verdomde oorlog hield je het bij? - Aye.
Hoelang weet je het al?
Niet lang. - Dit kind...
deze is alles wat van mij overblijft...
ooit.
Maar we moeten nu gaan, dus ik smeek je, Claire...
Nee, ik kan je niet verlaten. - Je hoorde dat ik mijn woord aan Rupert gaf...
en jij deed mij een belofte om Randall's leven te sparen.
Je beloofde dat als het er op aan kwam, jij door de stenen terug zou gaan, naar huis.
Maar jij bent mijn thuis. - En jij het mijne...
maar dit huis is verloren
En nu moeten jij en de kleine naar een veilige plek.
Naar een man...
Een man die voor jullie kan zorgen. - Nee.
Nee, ik... - Claire, er is geen tijd.
Dat is de auto van haar man.
Deze kant op. Schiet op.
Wat is dat voor lucht? - Het ruikt naar een verdomde barbecue.
Geillis, nee.
Waar is ze heen? - Mijn God, ze ging door de steen heen.
Ze ging er recht door. Horen jullie dat?
Dat gezoem? - Aye.
Het wordt luider.
Mijn God.
Roger, ga hulp halen.
Hoe moet ik dit uitleggen?
Hoe kan ik teruggaan?
Naar Frank.
Dat laat ik aan jou over.
Vertel hem wat je wilt over mij.
Over ons.
Waarschijnlijk wil hij het niet horen, maar mocht het zo zijn...
vertel hem dat ik dankbaar ben.
Zeg tegen hem dat ik hem vertrouw...
en zeg tegen hem dat ik hem tot in het merg van mijn botten haat.
Het zoemen.
Het is zo luid.
Ik ben niet klaar, Jamie. Ik ben niet klaar.
Kom met mij mee.
Kom met mij mee door de stenen. - Nee, dat gaat niet.
Je kan het proberen.
Je hoort het toch? Het zoemen?
Ik hoor niets, Claire.
Zelfs als ik het zou kunnen...
teruggaan door de stenen...
ik hoor daar niet thuis.
Mijn bestemming is Culloden Moor.
Maar ik zal je vinden.
Ik beloof het.
Als ik 200 jaar in het vagevuur moet doorbrengen...
200 jaar zonder jou...
dan is dat mijn straf...
die ik verdiende voor mijn misdaden...
want ik heb gelogen, gedood, gestolen...
verraden.
En vertrouwen verbroken.
Maar als ik voor God sta...
heb ik één ding te zeggen dat tegen al het andere opweegt.
Heer...
u gaf mij een uitzonderlijke vrouw.
En God, ik hield veel van haar.
Het is begonnen.
Ons huwelijksgeschenk...
van Hugh Munro. Jij houdt het bij je.
Bloed van mijn bloed.
En been van mijn been. - Zolang wij beiden leven.
Kom.
Dit was van mijn vader.
Geef het aan de kleine als hij oud genoeg is.
Ik zal hem Brian noemen...
naar jouw vader.
Ik hou van je.
En ik van jou.
Tot ziens, Claire.
Het is dus waar.
Alles dat je zei was waar. - Ja.
Was dat haar man?
Ik denk van wel.
Iemand moet dus sterven om door de stenen te kunnen reizen.
Is dat hoe het werkt? - Geillis geloofde dat ze
een menselijk offer nodig had, maar niemand stierf toe ik erdoor ging.
Wacht. Zag je mijn vader hier voor het laatst?
Ja.
Ik geloof je.
Ik begrijp het niet, maar...
ik geloof je.
Geen leugens meer.
Vanaf nu wil ik alleen de waarheid tussen ons. Goed?
Je bent net je vader.
Ja.
Vanaf nu alleen de waarheid.
Ik belde de politie, anoniem natuurlijk...
en God weet hoelang het duurt voordat ze hier zijn.
Roger. Vertel haar wat je gevonden hebt.
Wat onderzoek wat de dominee deed op verzoek van jouw echtgenoot.
Jouw echtgenoot Frank.
Ik weet niet zeker of hij het ooit naar Boston stuurde.
Wat staat erin?
Na de veldslag bij Culloden...
zochten enkele Jacobitische soldaten, allen ernstig gewond, bescherming in een oud huis...
voor twee dagen...
toen werden ze naar buiten gebracht om neergeschoten te worden, maar één van hen...
een Fraser van het Lovat regiment, ontsnapte aan executie.
Er waren die dag veel Frasers op het veld.
Maar slechts vijf Fraser officieren,
en van vier van hen staan de namen op een plaquette in de kerk van Beauly, dus...
we weten zeker dat zij gedood werden.
Wie was de vijfde?
James Fraser.
Mijn vader.
Jamie.
Hij stierf niet bij Culloden?
Hij wilde sterven...
maar dat deed hij niet.
Hij overleefde het.
Hij...
hij overleefde het.
Als dat waar is, dan...
moet ik teruggaan.
Vertaling: Het 'Outlander' Team www.Addic7ed.com