NADZIEJA odcinek 1
Tłumaczenie: nkate
Fionia 1899 Sierociniec Kongstedgaard
Sofie, myszko, obudź się.
Dlaczego tak wcześnie?
Teraz nasza kolej, by zrobić śniadanie. Chodź.
Od bardzo dawna nie widzieliśmy taty,
ale teraz, gdy mama nie żyje, na pewno wróci i nas zabierze.
Zobaczysz, wróci do domu.
Chodź, musimy ugotować owsiankę.
- Co mam z nimi zrobić? - Po prostu połóż na stole.
Potem przyszła burza, podarła żagle, a potem złamała...
- Marie? - Bukszpryt.
- Sofie, chodź tutaj.
Pomóż mi z owsianką. Pamiętasz, jak wygląda ósemka?
- Nie. - Wiec patrz.
Najpierw kręcisz ósemkę, a potem jedynkę i owsianka się nie przypali.
Karl! Nie podbieraj chleba.
Jeśli się pospieszymy, dotrzemy do portu przed śniadaniem.
- Dokąd wybierasz się tak wcześnie? - Chcieliśmy tylko...
Doskonale wiem, dokąd, do portu.
Ale nic tam nie znajdziesz.
- Pokażcie mi się. - Oboje są czyści. Wie pani, że dbam o to.
Karl, poproś Olufa, by pożyczył ci kurtkę. Nie możesz tak chodzić do kościoła.
Zwykle mógł.
Sofie, poproś jedną z dziewczynek, by pomogła ci zapleść warkocze.
Dwa, nie jeden.
- Ja mogę to zrobić. - Nie. Pójdziesz ze mną.
Teraz, gdy przyjęłaś bierzmowanie nie możesz już zostać w sierocińcu.
I tak, ze względu na rodzeństwo, pozwolono ci zostać w lecie.
Praca przy żniwach też odegrała swoją rolę.
Nie bądź bezczelna.
Znaleźliśmy ci miejsce w Odense, pomywaczki w kuchni starosty okręgu.
Pojedziesz tam i obejmiesz stanowisko za trzy tygodnie.
Nie mogę opuścić Karla i Sofie. Mają tylko mnie.
Już pozwolono ci zostać dłużej, niż komukolwiek innemu.
- Nie chcę być pomywaczką! - Nie chcesz? Co to ma znaczyć?
Masz inny wybór? Masz kogoś, kto ci pomoże?
Tak, mojego ojca.
Czas, byś pogodziła się z myślą, że utonął. Inaczej wróciłby do domu.
Dom starosty to dobre miejsce.
Dla dziewczyny z sierocińca to najlepsza rzecz, na jaką może liczyć.
Będziesz ciężko pracować i zachowywać się właściwie. Zrozumiałaś?
Zrozumiałaś?
Gdy zostajesz bierzmowany,
musisz zacząć radzić sobie samodzielnie.
Będę was odwiedzać, gdy dostanę wolne.
Jak często?
Byłoby gorzej, gdyby wyjechała na jedną z farm. - Karl!
To dobre miejsce, a najważniejsze, że blisko was. Czyż nie?
Dziewczęta, cisza, ustawcie się równo.
Sofie, przestań płakać. Idziemy do kościoła.
Nie chcę, byś wyjeżdżała.
Ja też nie. Gdyby tylko tato wrócił do domu.
Dlaczego nie wrócił?
- Nie obchodzimy go? - Jasne, że obchodzimy.
- Więc nie żyje. - Nie, nie umarł.
Chciałbym, by tak było.
Sofie i Marie, chodźcie.
Tak, idziemy.
Widział pan tego człowieka? Jens-Peter Jensen, dalekomorski marynarz.
Wypłynął trzy lata temu na Ceresie z Fanø.
Nigdy wcześniej go nie widziałem.
Kapitanie, wóz przyjechał!
Agnete, wóz czeka.
- Wiadomo coś o majtku? - Nie, odkąd wczoraj uciekł.
- Zdaje się coś z matką? - Nie obchodzi mnie to.
- Wytargam go za uszy. - Nie bądź dla niego zbyt ostry.
Wszyscy byliśmy młodzi i tęskniliśmy za domem.
Nie ja.
Matka rozdawała baty rano i wieczorem. Nie było za czym tęsknić.
Kapitanie! Ściągacz jest naprawiony, ale za długo nie wytrzyma.
Racja, wymienimy w Kristiansand.
Gotowa?
- Powodzenia! - To nie twoja sprawa.
Nie masz ładunku do rozładowania?
Wsiadajmy, dziękuję.
Przepraszam, nie widział pan tego mężczyzny?
Jens-Peter Jensen, dalekomorski marynarz.
- Wypłynął 3 lata temu na Ceres. - Nie jesteś dla niego za młoda?
To mój ojciec.
Ostatni raz widziano go dwa lata temu w Kristiansand.
Nigdy nie byłem dalej na wschód niż w Nyborg.
Panienka wybiera się do Kristiansand?
Mogę wziąć list, jeśli potrzeba.
Jutro odpływamy!
- Czyli wszystko załatwione. - Jutro odbierzemy dzieci.
- Jestem taka szczęśliwa. - Ja również.
Czuję, że tak będzie najlepiej.
Dagmar!
Dagmar, pokaż pani Andersen nasz ogród.
Muszę jeszcze porozmawiać z pani mężem. To zajmie chwilę.
- Coś jest nie tak? - Ależ nie, wcale.
Ale jest coś...
co powinien pan wiedzieć.
Mam ten list od dwóch lat.
Powinien go pan przeczytać przed wyjazdem.
A potem sam pan zdecyduje, czy pańska żona powinna znać jego treść.
- Do zobaczenia jutro. - Tak, do widzenia i dziękuję.
Albert Andersen mieszka z żoną w Aalborgu.
Jest utalentowanym i bardzo szanowanym żeglarzem.
Został kapitanem już w wieku 25 lat.
Poza tym, to bogobojni i prawi ludzie.
To niesamowita okazja.
Rzadko się zdarza, że duże dzieci znajdują nowych rodziców.
Więc może mogłabym...
Jasne, że nie są zainteresowani adoptowaniem dorosłej dziewczyny.
Dość tych fantazji!
Jutro razem z nowymi rodzicami udadzą się do Kristiansand.
Powinnaś cieszyć się z ich szczęścia. Zdobędą rodzinę.
Mają rodzinę! Mają mnie!
Nie rozstanę się z nimi. Proszę powiedzieć, co mam zrobić?
Nic nie możesz zrobić.
- Nie chcę cię zostawić. - Moja myszka Sofie.
Madam Munk powiedziała, że musimy z nimi popłynąć.
Teraz są naszymi rodzicami.
- Dlaczego wyglądasz tak dziwnie? - Wyglądasz jak chłopak.
To dobrze. Gdy znów mnie zobaczycie, wołajcie na mnie Martin.
Dlaczego?
Muszę znaleźć tatę, a mogę to zrobić tylko jako chłopiec.
Rozumiecie?
Róbcie to, co powie madam Munk.
Kiedy przybędzie kapitan i jego żona - idźcie z nimi.
A ja zamierzam odnaleźć tatę.
- Żeglowałeś rok jako chłopiec pokładowy? - Na Ceres z Fanø.
Nigdy nie słyszałem. Twoja książeczka żeglarska?
Straciłem ją.
Posłuchaj, Martin, uwierzę, że ją zgubiłeś...
jeśli mi powiesz, gdzie jest grotbramsztaksel i bomkliwer.
Grotbramsztaksel jest tam... nad widelcem szkunera.
Kliwer jest tam, więc bomkliwer jest następny, a na końcu latacz.
Masz pracę, ale tylko na okres próbny.
Odbierzemy ładunek w Sæby. Jeśli nie będę zadowolony, wylatujesz.
Na tym statku trzyma się gębę na kłódkę i wypełnia rozkazy. Jasne?
Mam nadzieję, że będziesz lepszy niż ostatni majtek.
Na co czekasz, do diabła?
Hans? Pomożesz mojej żonie i dzieciom zejść pod pokład?
Karl, Sofie! Chodźcie!
Wołają was.
- Muszę ci pogratulować. - Dziękuję.
Wiele lat na to czekałeś.
Gdy tak bardzo upragnione dzieci nie przychodzą, wtedy...
To trudne.
- Zwłaszcza dla kobiet. - Dziękuję, Kneisvig.
Oto i Johannes Vinkel.
Ten tam?
- To syn armatora? - Uczył się w szkole nawigacyjnej.
Wraca do domu, do Aalborga z tytułem drugiego oficera.
- Był marynarzem zanim poszedł do szkoły? - Pominął tę część.
Mamy niańczyć synka armatora? Pięknie.
Johannesie Vinkel, witaj na pokładzie.
Albert Andersen. Kiedy odpływamy?
Tutaj na pokładzie tytułujesz mnie kapitanem.
I będziesz wypełniał obowiązki drugiego oficera.
Tak, kapitanie.
Ty tam, zabierz mój bagaż i zanieś do kabiny sternika.
- Nie słyszałeś, co powiedziałem? - To pierwszy oficer Ketil Kneisvig.
Hej! Co ty robisz?
Zatrudniłem nowego majtka na próbę. Nazywa się Martin.
Dobrze. Gdzie wcześniej pływał?
Twierdzi, że zgubił swoją książeczkę żeglarską.
Jest nas wielu na pokładzie. Potrzebujemy kogoś, kto potrafi gotować.
Dokładnie. Z książeczką, czy nie, dzieciak wygląda na zdolnego.
- Dobra, ufam twojej ocenie. - Dzięki.
Majtek śpi tam. Ja tutaj, a tam Esben.
- Cześć. - To nowy chłopiec pokładowy.
Poprzedni majtek zwiał i nie zabrał swych gratów,
więc możesz je przejąć.
Tam wisi jego sztormiak.
Majtek w złą pogodę przynosi nam tu jedzenie.
- Czy mam też czyścić? - Czyścić?
Ponieważ doszedł syn Vinkela i rodzina kapitana
kupiliśmy dodatkowe zapasy.
Zanim wypłyniemy poukładaj wszystko.
I pamiętaj, że jaśniepaństwo musi się odpowiednio odżywiać.
I wyjdź na pokład, gdy ruszymy. Nie będę za tobą złazić.
Tutaj będziecie spać, dzieci.
Karl, to twoja koja, a ta jest twoja, Sofie.
Na statku nie ma zbyt wiele miejsca, ale powinno być dobrze, prawda?
Chodź, zobacz. Mam coś dla ciebie.
Mam nadzieję, że lubisz żółty kolor, Sofie.
To był mój ulubiony, gdy byłam małą dziewczynką.
A to... dla ciebie, Karl.
Nie potrzebuję nowej kurtki.
- Twoja stara jest wytarta. - Moja mama zrobiła ją dla mnie.
Nasz tato wkrótce wróci i nas zabierze.
Madam Munk powiedziała nam, że... zginął w katastrofie statku.
To kłamstwo. Nie potrzebujemy nowych rodziców.
Sofie, zostaw to.
Nienawidzą mnie.
Nie, nieprawda! Po prostu muszą się do nas przyzwyczaić.
- Tak na to czekałam... - Będzie dobrze.
Karl i Sofie są naszymi dziećmi. Czyż nie?
Gdzie do cholery są marynarze, gdy są potrzebni? A niech to!
Vinkel, poznaj moją żonę, Agnete.
Nie wiedziałem. Przepraszam za język.
- John Vinkel. To dla mnie zaszczyt. - Witaj.
Tak, ja...
Spodziewam się zobaczyć cię na pokładzie, gdy będziemy wypływać.
Będę na miejscu.
Holowniki nas puściły.
Co, do cholery?
- Możesz się wynieść? - Co...?
Jest tylko jedna kabina sternika, i jest moja!
- Ty śpisz z załogą. - Niemożliwe!
Nie słyszałem o czymś takim!
A byłeś kiedykolwiek na statku i coś robiłeś?
- Nie. - Tak myślałem.
Kapitanie, jesteśmy gotowi podnieść żagle.
Stawiać grota!
- Dalej, chłopaki! - To bras, a nie fał.
Myślałem, że już pływałeś.
Chodź, pośpiesz się.
Ciągnij mocno. Wyciągaj ramiona!
- Ciągnąć! - Dalej!
- Dobrze. Wyciągaj bardziej ręce!
Marie?
Cicho! Pamiętaj, by teraz nazywać ją Martinem.
Musimy udawać, że jej nie znamy.
Spójrzcie, dzieci. Żagle już postawione.
Czy to nie piękne?
Ty, Vinkel! Czy drugi oficer nie jada zwykle w salonie?
Stawienie żagli to pryszcz. Najcięższy jest załadunek.
W zeszłym roku w Anglii o mało nie trafiłem na tamten świat.
Musieliśmy załadować sól do ładowni przez taki duży lejek.
Byłem na dole w ładowni, gdy ci angielscy idioci otworzyli lejek.
Sól leciała mi na głowę, nie mogłem oddychać.
I co się stało?
Miałem łopatę i zacząłem z całych sił walić nią w pokład.
Na szczęście Esben mnie usłyszał,
wyciągnął mnie, ale niedużo brakowało.
Nawiasem mówiąc, ty zbierasz naczynia.
- Wyślij majtka na bukszpryt. - Dobrze.
Majtek wspina się na bukszpryt i zdejmuje krawaty.
- Wspina? - Jasne, musiałeś to robić wcześniej.
- Tak, wiele razy... - Więc do dzieła.
Jeśli się boisz, możesz wziąć linę asekuracyjną.
Nie boję się.
Chyba nie zajmie ci to całego dnia?
Człowiek za burtą!
- Jest człowiek za burtą! - Kto to?
- Pomocy! - Majtek wypadł za burtę.
- Musimy rzucić mu linę. - Pomocy!
- Chwytaj, Martin! - Trzymaj mocno!
Tonie!
- Kapitanie, nie powinniśmy zawrócić? - Nie ma na to czasu.
Łap linę!
Trzymaj się, Martin!
Głupotą jest picie wody morskiej. Na pokładzie jest dużo słodkiej.
Jesteś skończony na pokładzie. W Sæby wysiadasz.
Marie!
Sophie, myszko. To mogło źle się skończyć.
- Bałam się, że utoniesz. - Ale nic się nie stało.
- Każą ci zejść w Sæby? - Na to wygląda. Chodźcie tutaj.
Calineczce okropnie żal się zrobiło ptaszyny:
wszystkie ptaszki lubiła bardzo za to, że w lecie tak ślicznie śpiewają.
Ale kret był innego zdania.
Teraz już śpiewać nie będzie - rzekł, trącając ją nogą pogardliwie -
nędza to straszna urodzić się ptakiem.
- Czy jaskółka naprawdę nie żyła? - Nie, Calineczka ją uratuje.
- Słyszałem już wcześniej tę bajkę. - Ale ja nie.
Utknął. Musimy tam kogoś wysłać.
Przejmiesz ster, Kneisvig?
Vinkel, fał grottopsla się zablokował. Czy to nie okazja dla ciebie?
Któryś z marynarzy nie może się tym zająć?
Nie żeglowałeś wcześniej, a żaden oficer nie zyska szacunku załogi,
jeśli nie wejdzie na szczyt masztu.
Myślę, że powinieneś to zrobić.
Na górę!
Szybciej!
Naprzód! Jest wyżej!
Nie mogę.
Ruszaj!
Dalej, Vinkel.
Delektuje się widokiem?
Jaki marynarz boi się wysokości?
Nie mogę!
Zejdzie, gdy zgłodnieje.
Ktoś musi podejść do niego z liną.
Mogę to zrobić.
Co ci mówiłem o zamknięciu gęby i wykonywaniu poleceń?
Jest najmniejszy wśród załogi. Wyblinka jest tam wąska.
Zrzuć ten fartuszek, dzieciaku!
Panie Vinkel!
Zejdź na dół. Wynoś się! Nie potrzebuję pomocy.
Vinkel, mam linę.
Esben i Hans mają drugi koniec. Nie spadniesz.
Idź, tylko nie patrz w dół.
Damy radę. Zrobimy to razem. Wszystko będzie dobrze.
Nie mogę tego zrobić.
Obiecuję, nic się nie stanie. Najpierw prawa stopa.
- Jeden krok na raz. Wolno i spokojnie. - Nie mogę.
Idzie dobrze.
- Myślisz, że spadnie? - Karl!
- Nie mamy całego dnia! - Złaź!
Uwolnij mnie!
Nigdy nie odzywasz się niepytany do kapitana.
Inaczej oberwiesz.
Ale kupiłeś sobie dzień więcej.
Teraz wachta drugiego oficera.
Cóż, nie ma za co!
Co się dzieje, do cholery?
Nic.
Tłumaczenie: nkate
Fragment "Calineczki" H. C. Andersena w tłum. Cecylii Niewiadomskiej